Voor de eerste keer oma of opa worden is superspannend. Een levensgebeurtenis waar vaak naar uitgekeken wordt, maar die tegelijk ook veel verandert. Er komt een nieuwe rol bij: grootouder zijn. Een rol die door elke grootouder anders wordt ingevuld, en waar ook bij de kinderen verwachtingen rond bestaan.

De eerste keer grootouder worden kan zo een echte evenwichtsoefening worden. Balanceren tussen de eigen verwachtingen en wensen en die van de kinderen. Aanwezig zijn én steun bieden maar ook autonomie van de kinderen respecteren en niet te veel moeien. We verwachten zo wel erg veel van grootouders, merkt onderzoekster Maaike Jappens (VUB) op.

Afspraken maken

Praten en afspraken maken lijkt dan ook cruciaal: zo kunnen verwachtingen en wensen worden uitgesproken en afgestemd. Dat gebeurt niet altijd, zo blijkt. Een kwart van de grootouders denkt dan ook dat hun kinderen niet tevreden is met de manier waarop ze grootouder zijn.

Hoe de rol als grootouder wordt ingevuld, is afhankelijk van persoon tot persoon. Sommige willen dag en nacht klaar staan voor hun (klein)kinderen, anderen bewaken hun grenzen. Slechts een minderheid (17 procent) denkt op voorhand welke soort grootouder ze willen zijn.

Opvang van de kleinkinderen

Waar wél op voorhand over nagedacht wordt, is de rol die grootouders kunnen spelen bij de opvang van de kleinkinderen. Bij drie op vier grootouders zijn daar afspraken over gemaakt.

Niet onlogisch: zowel de plekken in de crèche én de beschikbaarheid van grootouders is beperkt en ouders willen weten waar ze aan toe zijn. De afspraken gaan dan ook over structurele opvang, over ophalen uit de crèche of wat er kan bij ziekte van het kind.

“We willen regelmatig een oppasdag hebben en voor ons kleinkind iets betekenen in de opvoeding en met hem een band opbouwen. Dat is 1 dag per 14 dagen geworden, de andere grootouders nemen de andere week voor hun rekening.”

Meestal zijn het de ouders (57 procent) die het initiatief nemen om de afspraken over de opvang vast te leggen. Ook opvallend: de grootouders zijn tevreden over de afspraken.

Aanbod niet aanvaard

Een deel van de grootouders bood zelf aan om structureel voor opvang te zorgen, meestal een dag per week of per twee weken. Niet alle ouders nemen dat aanbod aan, al worden de grootouders dan vaak wel ingeschakeld bij ziekte of bij sluiting van de crèche.

Het werkt ook in omgekeerde richting: grootouders kunnen of willen niet altijd ingaan op de vraag tot opvang van de ouders. Dat komt vooral voor als ze grootouders nog werken of nog de zorg hebben voor een eigen ouder of familielid.

“Daar mijn partner en ik nog werken, is er afgesproken dat wij, in geval van ‘nood’ steeds bereid zijn om opvang te doen. De vrije dag die ik heb, besteed ik aan vrijwilligerswerk hetgeen voor mij heel belangrijk is.”

Voor occasionele opvang (babysit bij een avondje uit, bijvoorbeeld) wordt ook al eens naar de grootouders gekeken. Die hebben niet altijd het gevoel dat ze kunnen weigeren, waardoor ze zich ook wel eens ‘overbevraagd’ voelen. Lees daarover meer in dit artikel.

De liefde voor het kleinkind en de wil om de ouders verder te helpen krijgen de bovenhand en maken dat men meer doet dan men idealiter zou willen.

Praten over opvoeding

De meeste grootouders praten af en toe met de ouders van hun eerste kleinkind over opvoedingsthema’s. Bijna 1 op drie doet dit zelfs regelmatig en slechts 14% doet dit nooit.

Ouders vragen ook zelf advies, vooral over slapen, eten en ziekte bij de kinderen. Ongeveer de helft van de grootouders zegt dat ze meestal een antwoord kunnen geven als ze om advies gevraagd wordt. De meeste grootouders voelen zich dan ook goed geïnformeerd.

Eén op zes zou wel meer recente info willen over voeding, anderen geven aan meer info te zoeken over de rol van grootouder of de groei en ontwikkeling van het kind.

Voor hen hebben we een tip: bij Brieven aan Jonge Grootouders kunnen kersverse grootouders alvast terecht voor meer info en misschien willen de ouders de Brieven aan Jonge Ouders ook wel doorgeven?!

Deze cijfers komen uit de Grootouderbevraging 2018, waarbij de focus werd gelegd op ‘voor de eerste keer grootouder worden’. Het volledige onderzoek kan je op deze pagina nalezen. Eerder verscheen ook in het ledenmagazine De Bond een verslag over deze bevraging. 
De magazines zijn gratis voor onze leden. Lid worden kan gemakkelijk via deze link.

Tags: ,