‘Als we afstappen van het idee dat we bij mensen met dementie enkel op zoek moeten naar herinneringen, is nog veel mogelijk’, zegt Kasper Bormans. In zijn boek ‘Tijd maken voor mensen met dementie. 52 manieren om te blijven communiceren’ legt hij uit hoe je communicatie kan gebruiken om bij dementie verbinding te vinden. Met deze vier tips van hem kom je al een heel eind.

1 Durf routine te doorbreken

‘Routine geeft houvast, dat klopt. Maar het is ook hersendodend. Samen dingen ondernemen blijft belangrijk.

Onze zintuigen zijn gevoelig voor verandering. Dat is de reden waarom we herinneringen vaak ophangen aan geuren, smaken of geluiden.

Maar eigenlijk zijn het niet die geuren, smaken of geluiden die in ons geheugen blijven hangen, wel de verandering daarin.’

LEES OOK > Expert Kasper Bormans: ‘Dementie gaat eerder om communicatie- dan geheugenverlies’

2 Maak tijd

‘Herinneringen vervagen, maar onze verbeelding blijft. Durf afstand te doen van de typische conversaties, en maak tijd voor de fantasie van de persoon met dementie.

Dat kan aan de hand van het Spel van de Verbeelding: laat hen een verhaal vertellen over een dag uit het leven van het dier, bijvoorbeeld. Hier verschuift de focus opnieuw van kennis naar emotie. Want waarover gepraat wordt, doet er minder toe. Het belangrijkste is dat er gepraat wordt.’

3 Focus op emoties, niet op kennis

‘Vervang kennisvragen door emotievragen. Het doet er minder toe of iemand nog weet in welk jaar hij of zij is getrouwd – in de meeste gevallen is die persoon dat vergeten. Dat leidt tot frustratie bij de vraagsteller en de patiënt.

Waardevollere vragen zijn die die peilen naar emoties. Hoe voelde iemand zich op zijn trouwdag? De kans is groter dat een patiënt op die vraag wel een antwoord kan formuleren. En de gesprekken die volgen, zijn vaak leuker.’

LEES OOK > Aandacht voor dementie: van prentenboek tot memory app

4 Maak gebruik van de ja-kamer

‘Het is een techniek uit de reclamewereld, maar ze werkt ook om weerstand weg te nemen bij personen met dementie: stel ja-vragen vooraleer je een verzoek doet.

Begin je met vragen waarop ze het antwoord niet weten of lanceer je meteen je verzoek, dan creëer je waarschijnlijk onzekerheid. De kans is groot dat het antwoord op je vraag dan ook nee zal zijn.

Ik maakte die fout toen ik op bezoek ging bij personen met dementie om het geheugenpaleis voor te stellen. Vroeg ik direct om samen aan de slag te gaan, dan kreeg ik het deksel op de neus. De keren dat ik mijn verzoek liet voorafgaan door vragen als: “Zijn er personen die belangrijk zijn in je leven? Heb je foto’s van hen?” was het antwoord positiever.’

Meer info

Kasper Bormans is alzheimeronderzoeker. Zijn boek Tijd maken voor mensen met dementie. 52 manieren om te blijven communiceren verscheen vorig jaar bij Lannoo. Via zijn gratis app MemoryHome kun je geheugenpaleizen maken die mensen met dementie (zelfstandig of samen met hun omgeving) dagelijks virtueel kunnen bezoeken.

Wil je nog meer weten over hoe je bij dementie verbinding vindt, en hoe ermee om te gaan? Een portaal met interessante websites is Dementie Vlaanderen. Bij de Koning Boudewijnstichting vind je de brochure ‘Dementie, hoe ermee omgaan?’ De publicatie gaat op een toegankelijke manier in op praktische aspecten die verband houden met dementie.

Dit artikel verscheen in juni 2021 in De Bond, het ledenblad van de Gezinsbond. De Bond kan ook bij jou (gratis!) in de bus vallen. Het enige wat je hoeft te doen, is lid worden. Nieuwtjes en activiteiten van de Gezinsbond meevolgen kan ook via FacebookTwitter en Instagram.

Gepubliceerd op: 03/06/2021

Tags: , ,