Erika Coene uit Ternat had altijd al een boontje voor het onderwijs. Haar diploma rechten leidde haar langs andere beroepswegen, maar begin dit jaar stond ze voor de eerste keer weer voor de klas. Het was keihard werken om leerlingen naar hun getuigschrift te begeleiden, want de eerste vier maanden van het schooljaar hadden ze geen leerkracht voor haar vak. Maar dat leerkracht het mooiste beroep van de wereld is, daar doet Erika geen millimeter van af.

Tijdens haar rechtenstudies volgde Erika Coene een lerarenopleiding. ‘In die richting is dat uitzonderlijk. Mijn mama was leerkracht, en de liefde voor de job zat er bij mij ook al vroeg in.’

Na haar studies werd Erika assistent aan de universiteit, met lesopdrachten. ‘Nadien heb ik andere wegen bewandeld’, vertelt ze. ‘Het vak recht staat weinig op het programma in de humaniora. Voldoende uren bijeensprokkelen voor een voltijdse job is haast onmogelijk.’

Eerste keer weer voor de klas

Een tiental jaar geleden stond Erika al eens in het onderwijs. Ze gaf toen wiskunde, typlessen, boekhouding, economie… ‘Ik deed het graag, maar ik wilde toch liever vanuit mijn deskundigheid voor de klas staan. Ik werkte op vijf scholen. Dan kan je geen traject lopen met je leerlingen, terwijl net dat zo mooi is aan onderwijs. Ik besloot mijn onderwijsdroom op te bergen en ging in de privésector werken.’

‘Ik hou van jongeren en ik ben ervan overtuigd dat ze ankerfiguren nodig hebben’

Tot ze vorig jaar besloot dat het tijd was om een andere weg in te slaan. ‘Ik tikte “onderwijs” en “rechten” in als zoektermen op de VDAB-site en tot mijn verbazing verscheen er een voltijdse functie voor een leerkracht recht in Vilvoorde in de opleiding Maatschappelijke Veiligheid. Het bleek uiteindelijk halftijds lesgever en halftijds cursuscoördinator, maar dat is een fijne en boeiende afwisseling. In januari had ik mijn eerste schooldag.’

Leerkracht als ankerfiguur

‘Ik hou van jongeren en ik ben ervan overtuigd dat ze ankerfiguren nodig hebben’, motiveert Erika haar liefde voor de job. ‘Ik heb zelf zo’n leerkrachten gehad en ons mama was er ongetwijfeld een voor veel leerlingen. Ook bij mijn kinderen zag ik hoe belangrijk mensen zijn die, naast het lesgeven, er ook echt willen zijn voor die gasten.

Ik was in mijn vorige job bezig met familierecht en kinderrechten. Ik verlangde ernaar met mijn twee voeten in de realiteit en tussen de jongeren te staan. Dan kan je nergens beter zijn dan in het onderwijs. Mijn leerlingen komen uit heel verschillende thuissituaties, van kansarm tot kansrijk. Ongelooflijk interessant. En ik kan voor hen een verschil maken.’

Gemakkelijk waren die eerste maanden voor Erika niet, en dat is zacht uitgedrukt. ‘Bij de klassen van het zevende jaar kreeg ik de eerste dag vooral boosheid, frustraties en wanhoop voor de voeten gegooid: “wij zullen ons getuigschrift niet halen, we hebben vier maanden geen les gehad…” Ik had niet alle antwoorden, dat heb ik hen ook gezegd, maar ik beloofde wel er alles aan te doen om hen naar de eindmeet te brengen.’

LEES OOK > Nahile Huseynova wil als leerkracht wiskunde rolmodel zijn voor nieuwkomers

Zoveel meer dan lesgeven

De eerste keer (weer) voor de klas: 'Geen mooier beroep dan leerkracht'

De leerlingen gaven de nieuwe juf hun vertrouwen. De ene klas al wat sneller dan de andere. ‘Ik moest hen op zes maanden de leerstof van tien maanden bijbrengen. Terwijl ik mijn weg nog moest zoeken. Ik had al drie toetsen gegeven toen een collega me vertelde dat je de competentiedoelen uit het leerplan boven de toetsen moet vermelden opdat ze geldig zouden zijn. Ik heb personeelsvergaderingen gemist, van alles niet gedaan wat eigenlijk moest, omdat ik het niet wist. Collega’s riepen me niet tot de orde omdat ze beseften hoe hels het was.

Gelukkig had ik al wat levenservaring, ik was niet snel van mijn stuk te brengen. Ook niet in de klas. Kritische of kwade leerlingen, daar kon ik wel mee om. Sta daar maar eens als 24-jarige beginneling.

En er moet zoveel gebeuren, naast het lesgeven. Je de communicatie via Smartschool eigen maken bijvoorbeeld. Het kostte me twintig uur om rapporten in te brengen via dat systeem, voor 45 leerlingen. Je moet bundels over de leerstof maken voor de inspectie en toetsen opstellen. Om de link te leggen naar de competentiedoelen moet je de leerplannen goed kennen. Naast je verbeteringen en voorbereidingen vul je ’s avonds ook de dossiers aan in het leerlingenvolgsysteem. Intussen volgde ik ook zelf een verplichte opleiding en legde daarvoor examens af.’

Ook weekendwerk

‘Ik werkte zeven dagen op zeven minstens tien uur. Dat er zo weinig leerkrachten gevonden worden, is ongetwijfeld voor een deel te wijten aan wat er allemaal bijkomt buiten het lesgeven.

De bereidwilligheid van de leerlingen was gelukkig groot. Vervangles op woensdagnamiddag, soms drie moduletesten in een week, ze gingen er allemaal in mee. Ik was hun hoop. Enkele leerlingen hebben afgehaakt. Het tempo lag te hoog. Ik heb daar hartzeer van. Maar er was geen keuze, anders zou niemand zijn of haar getuigschrift hebben gehaald.’

LEES OOK > Sven De Schutter over de veranderingen in het onderwijs

Thuisfront protesteerde

Het thuisfront was enthousiast toen Erika besloot naar het onderwijs te gaan en haar droom te volgen. Maar de voorbije maanden was vooral haar partner er minder gelukkig mee én bezorgd. ‘Hij vond het niet eerlijk dat ik zo ver over de grens moest gaan. “Je moet op een bepaald moment toch ‘stop’ zeggen”, zei hij. Maar ik wilde de jongeren niet in de steek laten.

‘Een job in het onderwijs zou administratief wat eenvoudiger en duidelijker mogen zijn’

Intussen waren er gezondheidsproblemen bij mijn eigen dochter. Ze werd opgenomen in Gent. Ik ging drie keer per week ’s avonds naar haar. Het was slopend. Maar onderwijs is en blijft echt mijn ding. Je kan als leerkracht zoveel betekenen. Dat kwamen leerlingen me op het einde van het schooljaar ook zeggen, dat maakte zoveel goed. Je moet hen in de eerste plaats een goede basis geven in je vak. Maar ik liet ook opening om met persoonlijke zaken te komen: “Die toets was slecht, heb je niet gestudeerd of begrijp je het niet of is er iets anders aan de hand?” Ongelooflijk hoe ze je op zo’n korte tijd in vertrouwen nemen.

Geen mooier beroep dan leerkracht. En de weg is nu gebaand, volgend jaar pluk ik de vruchten van mijn inspanningen.’

Tips

Voor scholen

‘Elke startende leerkracht zou een mentor moeten hebben. Iemand bij wie je met al je vragen terechtkunt en die je wegwijs maakt. Een van mijn collega’s, pas van de schoolbanken, had al haar cursussen zelf geschreven. Na vier maanden bleek dat er een handboek bestond, dat had niemand haar verteld. Een andere collega vertelde dat ze in haar beginjaren af en toe huilend de klas is uitgelopen.

Vang (jonge) leerkrachten op, steun hen, zeker in de beginperiode. En stel hen gerust dat het niet aan hen ligt als het niet allemaal meteen lukt.’

Voor de overheid

‘Een job in het onderwijs zou administratief wat eenvoudiger en duidelijker mogen zijn. Je krijgt bijvoorbeeld geen contract, weet pas wat je loon zal zijn als je al bezig bent. Hoe kan je verwachten dat mensen de overstap maken als ze daar geen antwoord op hebben voor ze beslissen?

Ook het pad van benoemingen en hoe je de voorwaarden daarvoor opbouwt, is ingewikkeld. En in juli bleek ik ineens geen loon te hebben, tot het via de vakbond toch geregeld raakte. Zoveel hindernissen die je zelf moet uitzoeken… Dat moet toch anders kunnen.’

LEES OOK > Rol van ouders in het onderwijs: ‘Ouders en leerkrachten moeten schouder aan schouder staan’

Voor nieuwe leerkrachten

‘Kies waar je de klemtoon legt. Als je voor de eerste keer voor de klas staat, kan je het onmogelijk allemaal bolwerken. Wil je dat de administratie helemaal in orde is, of is de band met je leerlingen het belangrijkste, of de leerplandoelen…? Focus daarop.’

Meer info: vlaanderen.be/lesgeven-is-alles-geven

Foto’s: Kristof Ghyselinck

Dit artikel verscheen in september 2022 in De Bond, het ledenblad van de Gezinsbond. De Bond kan ook bij jou (gratis!) in de bus vallen. Het enige wat je hoeft te doen, is lid worden. Nieuwtjes en activiteiten van de Gezinsbond meevolgen kan ook via FacebookTwitter en Instagram.

Gepubliceerd op: 26/08/2022, laatste update op: 08/09/2022

Tags: ,