Maria is 83 en weduwe. Ze heeft drie kinderen, maar met de oudste zoon is er geen contact meer. De twee andere kinderen zijn zeer behulpzaam, doen de boodschappen en helpen hun moeder bij het onderhouden van de woning. Maria waardeert die hulp zeer, maar kan hen niet betalen omdat ze maar een klein pensioen heeft. Maria heeft wel een eigen huis en zou de twee behulpzame kinderen meer willen laten erven dan haar oudste zoon. Kan ze haar erfenis verdelen zoals ze dat wil?

Je kan je erfenis verdelen zoals je wil… tot op zekere hoogte. Kinderen zijn zogenaamde reservataire erfgenamen. Dit wil zeggen dat zij altijd recht hebben op een bepaald deel van de nalatenschap van hun ouders. Je kan ze dus niet onterven, maar het is wel mogelijk om het ene kind meer te geven dan het andere.

Vrij beschikbaar deel

Sowieso heeft een ouder altijd een vrij beschikbaar deel over de erfenis, waarmee hij of zij kan doen wat hij of zij wil. Tot september 2018 is dit afhankelijk van het aantal kinderen.

Een enig kind heeft nu recht op de helft van de erfenis. Zijn er twee kinderen, dan heeft elk van hen recht op een derde. Vanaf drie kinderen daalt dit naar een vierde. Bij Maria is het vrij beschikbare deel van de erfenis (het huis) dus een vierde. Ze kan het geven aan een vriend of buurvrouw of als extra aan twee van de drie kinderen.

Verandering op komst

Vanaf 1 september 2018 verandert ons erfrecht en wordt het vrij beschikbaar gedeelte altijd de helft van de nalatenschap, ongeacht het aantal kinderen. Elk van de kinderen van Maria zal dan recht hebben op een zesde van de volledige erfenis, zo hebben ze samen de helft. Met de andere helft doet Maria dan wat ze wil.

Maria moet haar wensen dan wel in een testament vastleggen, anders wordt het erfrecht toegepast en krijgt ieder kind een derde van de nalatenschap.

LEES OOK > Hoe laat ik de kleinkinderen delen in mijn erfenis

Schenkingen

Hou er wel rekening mee dat een nalatenschap meer omvat dan de bezittingen op het moment dat iemand sterft. Ook de schenkingen die tijdens het leven werden gedaan, moeten meegeteld worden om de zogenaamde ‘fictieve massa’ samen te stellen. Op beide samen –nalatenschap én schenkingen – wordt het voorbehouden deel van de kinderen berekend.

Dit artikel verscheen in januari 2018 in De Bond, het ledenblad van de Gezinsbond. De Bond kan ook bij jou (gratis!) in de bus vallen. Het enige wat je hoeft te doen, is lid worden. Nieuwtjes en activiteiten van de Gezinsbond meevolgen kan ook via FacebookTwitter en Instagram.

Gepubliceerd op: 20/04/2018, laatste update op: 01/02/2023

Tags: , ,