Eén op de vier mensen krijgt vroeg of laat te maken met een psychisch probleem, zoals slapeloosheid, depressie of zelfmoordgedachten. Zestig procent praat er niet over en zoekt geen hulp. Door alert te zijn voor de signalen die deze mensen uitzenden, kunnen ze sneller hulp krijgen en kunnen ernstige psychische problemen vermeden worden.

Hoe kan je signalen van psychische problemen herkennen? Deze vier zijn alvast een teken aan de wand:

1) Het gedrag verandert

Hoe we ons gedragen is een uiting van wie we zijn en hoe we ons voelen. Gedrag dat helemaal verandert of nieuw opduikt, is de moeite om in het oog te houden. Zeker als het aanhoudt, toeneemt en/of samenhangt met een grote verandering (zoals verlies).

Gedrag waar je op kan letten zijn: (nieuwe/toegenomen) concentratieproblemen, slaapproblemen, gejaagdheid of onrust, opvliegendheid maar ook problemen met voeding of gebruik van alcohol of drugs.

2) Andere reacties en emoties

Als het niet goed met ons gaat, dan merk je dat ook aan de manier waarop we reageren. We kunnen minder hebben, dus irritatie, boosheid, agressie komt sneller of heviger bovendrijven.

Anderen hebben meer huilbuien of voelen net heel weinig en reageren apathisch. Alsof ze geen uitweg meer zien en alles hopeloos is.

3) De persoon trekt zich terug

Wie het psychisch zwaar heeft, trekt zich vaak terug in zichzelf. Ze zeggen feestjes af of gaan niet mee iets eten of drinken.

Als ze er toch zijn, zijn ze stil, delen ze niet veel, houden ze zich afzijdig en zijn ze ook snel weer weg. Ze isoleren zich van de buitenwereld en raken daardoor ook geïsoleerd, waardoor ze nog minder het gevoel hebben bij iemand terecht te kunnen.

4) “Het gaat niet meer”

Als iemand letterlijk zegt dat het niet meer gaat, dat hij op is, dat ze niet meer verder kunnen, dan is dat een signaal om ernstig te nemen. Durf hier op ingaan. Ontwijkende of vage antwoorden zijn hiervan de tegenpool. ‘Het gaat wel’ of ‘Ik wil je niet lastigvallen met mijn problemen’ kunnen er ook op wijzen dat het niet goed gaat.

Iedereen heeft wel eens een periode dat het minder gaat. Bovenstaande signalen kunnen j e alert maken, maar hoeven niet meteen op problemen te wijzen. Als ze echter blijven aanhouden (weken- of maandenlang) of verergeren, is het wel tijd om in te grijpen.

Wat doe je als je de signalen van psychische problemen oppikt?

Ook al kan je de situatie niet verhelpen en de problemen niet oplossen, je kan de persoon wel helpen. Met een open houding luisteren en eventueel stimuleren om hulp te zoeken, kom je al een heel eind.

Niet dat dat vanzelf gaat: mensen met problemen willen het zelf oplossen of anderen niet lastig vallen. Ze geven vage antwoorden of weren het af. Durf verder vragen, durf benoemen dat je ziet dat het niet goed gaat, start het gesprek op.

Houd regelmatig contact, blijf informeren hoe het gaat en betrek eventueel de omgeving of professionele hulp.

En tot slot: zorg ook voor jezelf. Respecteer je grens en je draagkracht en zorg dat je ook bij iemand terecht kan.

LEES OOK: Gezinsbond: “Niet besparen op geestelijke gezondheidszorg”

Gepubliceerd op: 11/09/2019

Tags: , , , ,