Met vragen over zwangerschap, geboorte en kraamtijd – ook wel perinatale zorg – zijn toekomstige en jonge ouders welkom in het Huis van het Kind in hun buurt. Zwangere vrouwen of prille ouders die door armoede of uitsluiting extra kwetsbaar zijn, kunnen in Antwerpen terecht bij PANZA, nu ook ondersteund door de Gezinsbond. Redacteur Geert Van Hecke zocht uit wat PANZA is en doet.

Waar staat het letterwoord PANZA voor?

Saskia Van Besauw van Expertisecentrum De Kraamvogel legt uit. “PANZA staat voor Perinataal Antwerps Netwerk Zwangerschap en Armoede. Verschillende organisaties hebben de krachten vier jaar geleden gebundeld. Naast De Kraamvogel horen er ook de Centra Algemeen Welzijnswerk, ziekenhuizen en de Antwerpse universiteit toe. Samen ijveren we voor een tijdige en toegankelijke gezondheidszorg voor zwangere vrouwen en prille ouders die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting.”

“PANZA ondersteunt hen vanaf hun zwangerschapswens tot en met de kraamperiode. Kinderen uit een arm gezin hebben immers een verhoogde kans om hun leven in een zwakkere gezondheid te starten, waardoor ze riskeren in de armoedecirkel te blijven zitten. De periode voor en kort na de geboorte bepaalt sterk de ontwikkeling van een kind, zowel emotioneel, psychisch als fysiek. Het is een uitgelezen moment om net dan gezinnen die extra kwetsbaar zijn van nabij te volgen en hun draagkracht te versterken.”

Welke rol kan de Gezinsbond nu spelen als partner binnen jullie netwerk?

Van Besauw: “Als grote organisatie verenigt de Gezinsbond allerlei gezinnen in Vlaanderen en Brussel, ook wie zich in een kwetsbare situatie bevindt. Via de babysitdienst, tweedehandsbeurzen en verschillende opvoedingstijdschriften ondersteunen jullie ouders. Gezinnen kunnen bij jullie ook terecht voor juridisch advies en andere informatie. Jullie verdedigen de belangen van alle gezinnen en de plaatselijke afdelingen brengen veel gezinnen samen. De Gezinsbond was al actief in de Huizen van het Kind, ook in Antwerpen. Maar toegankelijke gezondheidszorg voor iedereen is vandaag echt nog niet gewaarborgd. Daarom zijn wij zeer blij dat ook jullie de engagementsverklaring van PANZA onlangs mee ondertekend hebben.”

In welke mate heeft een kwetsbare leefsituatie een impact op hoe een zwangerschap of de tijd erna beleefd wordt?

Van Besauw: “Moeders en vaders in spe of prille ouders hebben uiteindelijk allemaal dezelfde vragen en zorgen: over de kwaaltjes waar je als zwangere vrouw mee te maken krijgt, over het verloop van de bevalling, over de kraamzorg, de zorg voor de baby… In welke gezinssituatie iemand zich ook bevindt, (aanstaande) ouders voelen zich op dat vlak met elkaar verbonden.

Dat maakt het voor ons ook zo fijn om net in de periode voor of na de geboorte koppels bij te staan. Je ziet wel hoe armoede of op de vlucht zijn zorgt voor extra stress bij mensen. En bij gezinnen met een andere etnisch-culturele achtergrond zijn er natuurlijk soms gewoonten waar we minder vertrouwd mee zijn. Maar daar leer je vooral veel van bij.”

Bij een leven in armoede of als vluchteling komen ook veel praktische en administratieve vragen kijken. Hoe pakken jullie dat aan?

Van Besauw: “Daarvoor verwijzen wij door naar andere organisaties, wat dankzij PANZA vandaag gelukkig heel vlot gaat. Wie met een beperkt inkomen moet rondkomen of sociaal geïsoleerd is, heeft misschien geen eigen vervoer of geen netwerk om rond de geboorte de andere kinderen tijdelijk te laten opvangen. Dat soort vragen komen er dan bovenop.

Of mensen kunnen zo krap gehuisvest zijn dat ze zich afvragen hoe het in de toekomst moet gaan als daar nog een kindje bij komt.

Bij sommige zwangere vrouwen raakt de beleving van de zwangerschap wat ondergesneeuwd door de dagelijkse zorg om te overleven. Tot het kindje in hun buik beweegt en dat nieuw leven vanzelf hun aandacht opeist…”

Waarom is een perinataal netwerk als PANZA toch nog nodig naast de werking van de Huizen van het Kind?

Van Besauw: “Anders dan een Huis van het Kind richten wij ons zoals gezegd specifiek tot toekomstige of prille ouders in een kwetsbare situatie. We waren ook al een jaar bezig toen de Huizen van het Kind in 2014 opgestart zijn. Intussen telt Antwerpen elf Huizen van het Kind (van de zeventien die gepland zijn, red.).

We merkendat het zinvol blijft om apart te focussen op die perinatale zorg voor gezinnen in armoede. Daarom willen we, met de organisaties die zich verenigd hebben binnen PANZA, zowel zwangere vrouwen als prille koppels die het op diverse vlakken wat moeilijker hebben met de best mogelijke zorg omringen. En dat doen we tot zes maanden na de geboorte van hun kind.”

Tags: , , ,