Gezondheid is een belangrijk thema voor mensen in armoede. Netwerk tegen armoede heeft hun vragen en verzuchtingen gebundeld naar aanleiding van de Werelddag van Verzet tegen Armoede. Ook de Gezinsbond ondersteunt, samen met verschillende andere organisaties, deze campagne. We zetten de eisen even op een rijtje.

1) Een sterke ziekteverzekering

De ziekteverzekering moet, als fundament van onze gezondheidszorg, sterk genoeg zijn om goede en betaalbare gezondheidszorg te verzekeren en de gezondheidszorg toegankelijk te maken. Extra verzekeringsproducten zouden overbodig moeten zijn.

2) Dringende medische hulp

Erg kwetsbare mensen vallen door de mazen van het net omdat ze niet weten dat ze in aanmerking komen voor ‘Dringende Medische Hulp’. De overheid moet ervoor zorgen dat die hulp een steviger vangnet wordt om gezondheidszorg toegankelijk te maken.

3) Invaliditeit

Heel wat mensen met een beperking leven van een uitkering. Maar voor hun papierwerk worden ze van het kastje naar de muur gestuurd. Controleartsen hebben niet altijd voldoende voeling met hun leefwereld, ze worden richting werk gedwongen, ook als dat niet haalbaar is…

Vandaar het pleidooi om mensen met een beperking een volwaardige plaats en echte kansen in de samenleving te bieden, samen met een menswaardig inkomen.

4) Focus op rechtentoekenning

Rechten toekennen is een kerntaak van de hulpverlening. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan de verhoogde tegemoetkoming (het vroegere omniostatuut), de derdebetalersregeling en het referentieadres. Mensen met recht op een verhoogde tegemoetkoming krijgen – via de derdebetalersregeling – meer terug bij doktersconsulten, een ziekenhuisopname en medicatie. Bij de huisarts betalen ze alleen hun aandeel en hoeven de prestatie dus niet voor te schieten.

Maar wat als de verhoogde tegemoetkoming (nog niet) in orde is gebracht of je er ondanks een beperkt inkomen niet voor in aanmerking komt? De hulpverlening moet meer en beter inzetten op rechtentoekenning. De overheid moet nagaan welke rechten automatisch toegekend kunnen worden.

5) Financiële drempel wegwerken bij huisarts

Eerstelijnsgezondheidszorg moet voldoende toegankelijk zijn voor iedereen. Een veralgemeende derdebetalersregeling of een forfaitair systeem biedt hierop een antwoord. De derdebetaler moet bovendien uitgebreid worden naar andere disciplines zoals tandzorg, logopedie en kinesitherapie. Het Netwerk tegen Armoede heeft samen met de Gezinsbond en het Vlaams Patiëntenplatform al eerder een standpunt naar buiten gebracht over deze aanbeveling van een veralgemeende derdebetalersregeling.

Een eerste stap daarin is alvast dat je voor kinderen die nog recht hebben op kinderbijslag bij de huisarts alleen het remgeld hoeft te betalen.

6) Referentieadres voor wie geen vast adres heeft

Geen adres hebben heeft enorme gevolgen, ook voor je gezondheid. Als je geen ziekteverzekering (meer) hebt, kan je pas opnieuw verzekerd raken als je ingeschreven bent in het rijksregister. En zonder bankrekening krijg je je ziekteuitkering niet uitbetaald.

Ook voor de terugbetaling van medische prestaties doen er zich problemen voor als je geen adres kunt geven: geweigerd worden voor medische zorgen, de volle pot betalen bij de apotheker…

Toch zijn er wettelijke mogelijkheden voor gemeenten en OCMW’s, zoals een referentieadres, om daklozen in te schrijven. Maar die regeling loopt al jaren mank. De overheid moet voor elke burger een officieel adres waarborgen zodat die zijn basisrechten kan uitoefenen.

7) Eerstelijnspsycholoog

Veel mensen in armoede hebben psychische problemen. Tegelijk vinden ze moeilijk toegang tot geestelijke gezondheidszorg. De uitbouw van een toegankelijke eerste lijn bij psychologische hulp is een van de oplossingen. De omgeving waarin zo’n eerstelijnspsycholoog werkt, moet wel laagdrempelig zijn.

8) Tandzorg

Naar de tandarts gaan, is niet vanzelfsprekend voor wie in de armoede leeft. Je moet lang vooraf een afspraak maken, je weet niet hoeveel het zal kosten, maar wel dat de rekening hoog zal zijn. Maatregelen als de hogere terugbetaling als je elk jaar naar de tandarts gaat of de ‘gratis’ tandzorg voor minderjarigen sluiten onvoldoende aan bij de realiteit van een leven in armoede.

Bovendien blijft de tussenkomst via de ziekteverzekering onvoldoende en wordt de uitholling van de ziekteverzekering door allerlei extra producten niet vermeden. Er moet vooral ingezet worden op maatregelen die leiden tot een toegankelijke tandzorg.

9) ‘Gezond’ leven? Gezondheidskloof

De titel van deze eis schrijft het Netwerk tegen Armoede niet toevallig met een vraagteken. Vaak wordt mensen in armoede verweten dat ze – meer dan anderen – ongezond leven.

Dat uit zich in allerlei clichés over roken, weinig fruit eten, enzovoort. De overheid moet daarom de gezondheidskloof structureel aanpakken en niet terugbrengen tot een stijlkloof.

10) Gezondheidspromotie

Als je van dag tot dag moet overleven, kan je minder bezig zijn met je gezondheid op lange termijn. De manier waarop de samenleving inzet op gezondheidspromotie en ziektepreventie sluit vaak te weinig aan bij de realiteit en noden van mensen in armoede. Pas als mensen zicht hebben op een oplossing voor zeer acute problemen zoals slechte huisvesting, een te laag inkomen en schulden, vinden ze de ruimte en energie om aan hun leefstijl te werken. De overheid moet daarom eerstelijnszorg ondersteunen om gezondheidspromotie en ziektepreventie meer toe te spitsen op de leefwereld van mensen in armoede.

Voor de campagne ‘Gezondheid verdraagt geen uitstel’ op 17 oktober 2017 verzamelde Netwerk tegen armoede nog meer gezondheidservaringen van mensen in armoede. Je kan er alles over lezen op de campagnesite www.netwerktegenarmoede.be/17oktober.
Dit artikel verscheen eerst in de ledenkrant De Bond op 6 oktober 2017. De Bond is gratis voor leden van de Gezinsbond. 

Volg de laatste updates via Facebook en/of Twitter. Of blijf op de hoogte via onze nieuwsbrieven.

Gepubliceerd op: 14/10/2017, laatste update op: 04/08/2020

Tags: , , , ,