Hoe ervaren kinderen en jongeren de coronacrisis? 44.000 kinderen en jongeren kregen vragen voorgeschoteld over thuis, schoolwerk, contact met vrienden, hoe ze zich voelen, waar ze zich zorgen over maken en wat helpt in coronatijden. De antwoorden van de grootschalige online-enquête #jongerenovercorona lees je hier.

#jongerenovercorona

We hebben het al vaak gezegd: het perspectief van kinderen en jongeren krijgt tijdens de coronacrisis te weinig aandacht van onze beleidsmakers. De impact op de rechten van kinderen is nochtans groot. Denk aan het recht op onderwijs, op spel, op opvang en asiel, op hulpverlening en op bescherming tegen geweld.

Het Kinderrechtencommissariaat sloeg daarom de handen in elkaar met de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen (waar ook de Gezinsbond lid van is) en het Kenniscentrum Kinderrechten. Via de online bevraging #jongerenovercorona luisterden ze naar de stem van kinderen en jongeren om lessen te kunnen trekken voor de toekomst en de verdere aanpak van de exitstrategie.

Er was een versie voor kinderen tussen 8 en 12 jaar en een voor jongeren van 12 tot 17 jaar. Het werd een overdonderend succes: meer dan 44.000 kinderen en jongeren vulden de hele vragenlijst in.

Bang om ziek te worden

Uit de enquête blijkt dat 1 op de 3 kinderen bang is om zelf ziek te worden. 2 op de 3 kinderen hebben schrik dat familie en vrienden ziek zouden worden.. Die cijfers tonen nogmaals het belang van correcte informatie om angst en paniek te verminderen.

Mediawijsheid zou kinderen en jongeren in deze coronatijden zeer goed van pas komen. Het belang van correcte informatie is nog belangrijker in tijden van grote onrust.

LEES OOK > Tips voor ouders om fake nieuws te herkennen

Gemis van vrienden, familie en vrije tijd

De coronarichtlijnen hebben een impact op de emoties en het welzijn van kinderen en jongeren. De verveling en de eenzaamheid zijn veel sterker dan vóór de crisis. Kinderen en jongeren missen veel in deze periode: het meest van al hun vrienden, familie en vrije tijd.

Het gaat niet met alle kinderen en jongeren slecht: ongeveer 1 op de 4 kinderen en jongeren voelt zich rustiger dan vóór corona. Meer dan 1 op de 10 kinderen (11%) en jongeren (13%) voelt zich gelukkiger.

Volgens het Kinderrechtencommissariaat kan opvoedingsadvies ouders helpen om hun kinderen te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Hoe je bijvoorbeeld als ouder je kinderen en jezelf kan voorbereiden om terug naar school te gaan of hoe je om kan gaan met spanningen in huis. Meer tips lees je in ons dossier ‘Je gezinsleven tijdens de coronacrisis‘.

Meer ruzie en stress

Door de lockdown is er meer intrafamiliaal geweld: 1 op de 2 kinderen en jongeren zegt dat er nu thuis meer ruzie is. 1 op de 10 kinderen en jongeren maakt soms fysiek of verbaal geweld mee. Van die kinderen zegt de meerderheid dat geweld vaker voorkomt sinds corona.

Sinds de coronamaatregelen zijn er meer risicofactoren voor geweld in gezinnen zoals stress, angst, financiële onzekerheid en het voortdurend op elkaars lip zitten. Tegelijk vielen er beschermende factoren weg zoals sociale contacten, sociale controle, jeugdhulpverlening aan het gezin en plaatsen om steun te vinden zoals de school.

Maar omgekeerd blijkt uit #jongerenovercorona ook dat meer dan de helft van de kinderen sinds de coronacrisis al eens vaker een knuffel, aandacht en een complimentje krijgt. Bij de jongeren is dat meer dan 1 op de 4.

Positief effect op pesten

Corona heeft ook duidelijk een impact op pesten, maar dan in de positieve zin. Een meerderheid van de kinderen en jongeren die soms gepest worden, wordt nu juist minder gepest.

Pesten is dus echt een groepsgebeuren. De resultaten tonen ons hoe belangrijk het is om ervoor te zorgen dat die plaatsen waar kinderen en jongeren in groep tijd doorbrengen ‘veiliger’ worden.

Bijna iedereen wil liever terug naar school

De school is heel belangrijk in het leven van kinderen en jongeren:

  • 70% van de kinderen en 45% van de jongeren mist school. 85% van de kinderen zegt liever terug naar school te willen gaan. Bij jongeren zegt 72% liever terug naar school te gaan.
  • Bijna 1 op de 2 zegt meer stress te hebben voor school. Dat stijgt met elk leerjaar.
  • Thuis is het voor 1 op de 4 te druk om schoolwerk te maken.
  • Bijna de helft van de kinderen begrijpt het huiswerk niet altijd en 1 op de 4 jongeren kan niet altijd volgen met schoolwerk.
  • De meeste kinderen zeggen geschikt materiaal te hebben.

Wat school betreft is er goed nieuws voor de meeste kinderen en jongeren. Lees meer in dit artikel over de verdere heropstart van de scholen.

Veel kinderen blijven binnen

De helft van de kinderen speelt met broers en zussen, maar 1 op de 5 moet alleen spelen. Bij jongeren ziet het merendeel van de jongeren vrienden online. Daarnaast ziet ook 1 op de 2 jongeren zijn vrienden in het echt maar dan met de nodige afstand.

Er zijn heel wat kinderen en jongeren die niet meer of alleen maar soms buitenkomen. Omdat het niet mag, door angst voor corona, doordat ze alleen zijn of doordat hun ouders of begeleiders geen tijd of geen zin hebben. De maatschappelijk kwetsbare kinderen gaan het minst van allemaal naar buiten om te ontspannen.

Lessen uit #jongerenovercorona

Bij de Gezinsbond hopen we dat er lessen getrokken worden uit deze studie. Zo worden de maatregelen niet gecommuniceerd op het niveau van kinderen, en dat kan beter. En kwetsbare kinderen mogen niet vergeten worden, ook niet in post-coronatijd.

Daarnaast bewijst de coronacrisis ook dat de openbare ruimte en speelruimte enorm belangrijk is. Ook daar moet post-corona rekening mee gehouden worden.

En wat pesten betreft, uit deze studie blijkt nog maar eens dat pesten een echt groepsgebeuren is. De Gezinsbond blijft dus pleiten voor een kenniscentrum en een structurele aanpak na de crisis.

Het volledige rapport van het Kinderrechtencommissariaat, de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen en het Kenniscentrum Kinderrechten “#jongerenovercorona” kan je hier nalezen.

Meer artikels over je gezinsleven tijdens de coronacrisis kan je hier terugvinden.

Volg de Gezinsbond ook op Facebook, Twitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

Gepubliceerd op: 28/05/2020, laatste update op: 18/06/2020

Tags: , , , ,