Mannen en vrouwen met een betaalde job, die zowel zorgen voor een oudere als een jongere generatie vormen de sandwichgeneratie. In totaal gaat het om 9 à 15 procent van de bevolking, meestal tussen 45 en 65 jaar oud. Net zoals in andere zorgende posities, zijn vrouwen de grootste groep binnen de sandwichgeneratie. Dat bleek uit een internationaal onderzoek geciteerd in een artikel van Miet Timmers en Eline Mechels van het Kenniscentrum Gezinswetenschappen aan Odisee Hogeschool.

Timmers en Mechels halen enkele interessante cijfers over de sandwichgeneratie aan in hun artikel:

34 procent van de vrouwen en 27 procent van de mannen neemt minstens éénmaal per maand zorg op
60 procent van de hulp aan ouders wordt geleverd door vrouwen
• grootmoeders besteden 14,48 uur aan hun kleinkinderen, tegenover 10,21 uur voor grootvaders

Omdat we langer (moeten) werken én langer leven, zal het aantal mannen en vrouwen dat werkt én zorgt voor ouders en (klein-)kinderen enkel toenemen. De druk op de sandwichgeneratie stijgt.

Of mannen en vrouwen dan (meer) in dezelfde mate zorg zullen opnemen, zal de toekomst uitwijzen. Momenteel is dat echter niet het geval: vrouwen zorgen het meest. Een oud rollenpatroon dat blijft opduiken.

Redenen voor zorgende vrouwen

Er zijn een boel redenen waarom vrouwen meer de zorg opnemen.

Met stip bovenaan staat de loonkloof. Zeker als de zorg in die mate is dat er minder gewerkt wordt of een zorgverlof wordt opgenomen, is het degene die het minst verdient, die inbindt. Zo is het loonverlies het kleinst. In België (net als in veel andere landen) verdienen vrouwen globaal gesproken minder dan mannen, zowel door de sector waarin ze werken als door de uren die ze werken.

Tekorten in het professionele opvang- en zorgaanbod zwengelen het probleem nog aan. Uit onderzoek is al gebleken dat de zorg ongelijker wordt verdeeld tussen mannen en vrouwen als er een vergoeding tegenover staat.

Hier zou het Scandinavische model, met een goed uitgebouwd zorgsysteem, van pas komen om echt keuzevrijheid te bevorderen. Dit verbetert gendergelijkheid wat betreft opnemen van zorgtaken.

> Gezinsbond vraagt ouderschapsverlof naar Scandinavisch model

Sociale verwachtingen spelen ook mee: van vrouwen wordt meer verwacht dat ze de zorg opnemen, en ze voldoen daar dan ook vaker aan. Ook omdat ze dat willen en het belangrijk vinden, mee vormgegeven door wat ze zagen van hun eigen moeder.

De prijs die wordt betaald

Vrouwen nemen de zorg wel vaker op zich, maar het heeft ook een prijs. Zo ervaren ze de zorg zwaarder dan mannen. De reden daarvoor is niet duidelijk: omdat ze grotere en intensere zorgtaken opnemen, er meer tijd aan besteden of er minder goed mee om kunnen dan mannen?

Ook nemen ze andere professionele beslissingen: zo gaan ze vaker structureel minder werken of vragen ze zorgverlof aan.

Zorgende mannen zorgen er vaker voor dat ze niet worden meegesleurd in de zorg. Ze bewaken een status quo, blijven hobby’s en vrienden behouden en vragen vaker een aanpassing van hun werkschema.

Zo beschermen ze zich op twee vlakken: financieel (want ze behouden hun job of verloning) én mentaal door de beschermende elementen van een job. Dat zorgt immers voor sociaal contact, een andere omgeving, zelfbevestiging en financiële autonomie.

Beleid voor beter

Een gelijke verdeling van zorg voor kinderen, kleinkinderen of zorgbehoevende familieleden tussen de geslachten is misschien niet voor morgen. Maar enkele ingrepen zoals gelijk loon voor gelijk werk, een goed uitgebouwd zorgsysteem en een samenleving die mannen en vrouwen niet in een stereotiep hokje duwt, kan alvast meer echte keuzevrijheid bevorderen.

Lees hier het volledige artikel van Miet Timmers en Eline Mechels.

Steun voor de sandwichgeneratie
Samen met Odisee en Kompas (Loonbaanbegeleiding in Leuven) heeft de Gezinsbond een project opgestart om deze sandwichgeneratie beter te ondersteunen. Het project loopt de komende drie jaren en wordt gesteund en gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds en de Vlaamse Overheid.

Tags: , , , ,