De digitale kloof splijt onze samenleving: de helft van de Belgen wil nog meer online kunnen regelen terwijl een derde terug papier wil gebruiken. Een op de vijf geeft toe dat ze verloren lopen in de digitale samenleving. Zij dreigen uitgesloten te raken in onze snel digitaliserende samenleving. Naar aanleiding van de Wereldalfabetiseringsdag op 8 september vragen de Gezinsbond, OKRA en La Ligue Des Familles dringend meer sensibilisering en informatie van de overheid om het groeiend risico op digitale ongeletterdheid aan te pakken.

Nog lang niet iedereen is digitaal of online in de digitale samenleving. Bij een bevraging afgelopen zomer bij 1.000 Belgen kwamen volgende opvallende cijfers naar boven:

  • 10 procent betaalt facturen niet online
  • 1 op 5 mailt of chat niet
  • 22 procent voelt zich hulpeloos en verloren omdat alles online wordt geregeld
  • 1 op 3 wil via persoonlijk contact zaken regelen (bv banken, nutsbedrijf)
  • 40 procent wil meer alternatieven bij de overheid (dus niet enkel digitaal) of ten minste meer hulp, bvb via een helpdesk of opleiding
We merken dat mensen sneller afhaken naarmate de taken complexer worden.

Daartegenover staat een groep van 55 procent die graag nog méér online wil kunnen regelen en 43 procent shopt regelmatig online. En dan is er een groeiende groep (33 procent), vooral jongeren, die zich zorgen maakt omdat ze te véél online zijn…

Geen interesse of geen kennis

Hoe jonger en hoe hoger opgeleid, hoe minder problemen met de digitale samenleving. Wie niet digitaal actief is, is dat om twee redenen: geen interesse of geen kennis, middelen en hulp. Geen interesse kan echter ook een teken zijn dat de persoon niet weet hoe het digitale verhaal een meerwaarde kan bieden.

Meerwaarde van digitalisering

“We beseffen met zijn allen dat verdere digitalisering onvermijdelijk is, maar ondertussen is er nu al een omvangrijke groep die niet meer mee is. Dat vraagt de nodige sensibilisering: mensen moet overtuigd raken van de meerwaarde van digitalisering.

Tegelijkertijd merken we dat ze sneller afhaken naarmate de taken complexer worden, bijvoorbeeld wanneer het gaat om officiële aanvragen bij de overheid. Het komt er dus op aan om hen op dat vlak gerust te stellen, de processen zo eenvoudig mogelijk te maken, hen zo goed mogelijk te begeleiden – zeker ook via de telefoon of aan het loket – en in voldoende opleidingsmogelijkheden te voorzien”, zegt Anneke Blanckaert, communicatiedirecteur van de Gezinsbond.

Inclusief beleid

Daarom pleit de Gezinsbond voor een inclusief beleid, waardoor iedereen de digitale weg kan volgen. Concreet betekent dit dat er alternatieven moeten blijven bestaan voor online activiteiten. Daarnaast moet ook worden gezorgd dat iedereen toegang heeft tot het internet én hulp krijgt bij het gebruik van toepassingen.

“Liefst 60 procent van alle Belgen geeft aan dat ze graag internet- en computeropleidingen willen volgen om beter mee te zijn en blijven”, aldus Blanckaert.

Daar zal het beleid dan ook op moeten inzetten als ze tegen 2020 alle interactie met de burger voornamelijk digitaal willen maken. Nu al regelt 53 procent administratieve zaken nooit online. Ook het aantal online belastingaangiftes stijgt nog slechts mondjesmaat.

Bankzaken

De bankzaken worden wel grotendeels online geregeld: 90 procent betaalt zo de facturen. Toch blijven nog 3 op de 10 Belgen zweren bij papieren bankafschriften en verzekeringsdocumenten.

Uit een bevraging vorig jaar bleek nog dat online bankieren snel afneemt met de leeftijd. De helft van de 55+’ers doet het niet. In een kwart van de gezinnen kan niemand betalen met de kaart en een vijfde kan geen online overschrijving uitvoeren.

Het grootste probleem blijkt de perceptie van onveiligheid. Een derde van de respondenten die nog niet digitaal betaalt, is er bijvoorbeeld van overtuigd dat dit gevaarlijk is. Meer dan een kwart van alle Belgen geeft aan dat ze in het verleden slachtoffer werden van fraude, hacking, misleidende informatie of stalking.

Digitale kloof

Als we niet willen dat er mensen in de digitale kloof verdwijnen, moeten we inzetten op het versterken van hun kennis en vaardigheden enerzijds én het blijven aanbieden van alternatieven (zoals een loket, telefoonnummer, …) anderzijds. Zo is iedereen mee.

Dit artikel verscheen in De Bond van 8 september 2017. De Gezinsbond vraagt constant aandacht voor wie niet mee is in de digitale samenleving. Ook moet er snel werk worden gemaakt van het wegwerken van digitale kloven. Lees het volledige standpunt hier. Niemand mag achterblijven!
TEST: Hoe digitaal geletterd ben jij? Ontdek het via deze test.

Tags: , , ,