Er is een besmet kind op school, je komt terug uit een rode zone of je voelt je zelf ziek en moet getest worden. En dan valt het verdict: quarantaine of zelfisolatie. Maar wanneer moet je juist in quarantaine en wat is nu het verschil met zelfisolatie? En moet iedereen in het gezin mee in quarantaine? En wat kosten al die testen eigenlijk? Wij zochten het voor je uit.

Dit artikel is bijgewerkt op 13 januari 2022.

Eerst even dit: het kan zijn dat jouw school of opvang toch een andere regel hanteert. Door lokale besmettingshaarden kunnen de regels dus nog wijzigen. Check bij onduidelijkheid bij de school of opvang wat er nu van je verwacht wordt.

Moet ik in quarantaine?

Als je in quarantaine moet is dat meestal preventief, want je bent (nog) niet ziek. Maar er is wel een reëel risico op besmetting, na een hoogrisicocontact of na een buitenlandse reis. De quarantaineregels verschillen naargelang je vaccinatiestatus.

Quarantaine na hoogrisicocontact

  • Ben je volledig gevaccineerd? Dan moet je na een hoogrisicocontact niet langer in quarantaine. Je bent volledig gevaccineerd als je het boostervaccin hebt gekregen, of als je minder dan 5 maanden geleden je basisvaccinatie of een herstelcertificaat hebt gekregen.
  • Heb je nog geen boosterprik gekregen en was je basisvaccinatie langer dan 5 maanden geleden? Dan moet je 7 dagen in quarantaine. Vanaf dag 4 mag je uit quarantaine als je dagelijks negatief blijft zelftesten.
  • Ben je niet gevaccineerd? Dan duurt de quarantaine 10 dagen, tenzij je dagelijks negatief test vanaf dag 7.

Wat je vaccinatiestatus ook is, je houdt je (na je eventuele quarantaine) tot 10 dagen na het hoogrisicocontact wel strikt aan de preventieve maatregelen. Je draagt dus een mondmasker, houdt afstand, en vermijdt contact met kwetsbare personen.

Heb je wél symptomen, laat dan een test afnemen. Is die positief, dan moet je in zelfisolatie.

LEES OOK > Vijf vragen over vaccinatieverlof

Quarantaine na buitenlandse reis

In de meeste gevallen hoef je na een buitenlandse reis niet in quarantaine, en hoef je je niet te laten testen. Dit zijn de uitzonderingen:

  • Je komt terug in België na 48 uur in een rode zone in het buitenland, en je hebt geen vaccinatie- of herstelcertificaat, of een recente negatieve PCR-test? Laat je dan testen op dag 1 of 2 na thuiskomst. Is je test negatief? Dan mag je meteen uit quarantaine. Op dag 7 doe je nog een test. Kinderen onder de 12 jaar moeten geen test doen, maar blijven in quarantaine in afwachting van het testresultaat van hun ouders.
  • Kom je uit een rode zone buiten de EU of Schengenzone, dan laat je je ook met een vaccinatiecertificaat testen op dag 1 of 2, en nog eens op dag 7. Heb je geen certificaat, dan moet je verplicht in quarantaine. Is je tweede test op dag 7 negatief, dan mag je uit quarantaine. Ben je in een heel hoog risicoland buiten de EU of Schengenzone geweest? Dan moet je 10 dagen verplicht in quarantaine. Laat je testen op dag 1 en dag 7.

Maatregelen bij quarantaine

  • Je mag niet buitenshuis werken. Is thuiswerk geen optie, dan kun je een quarantainecertificaat aanvragen.
  • Deel geen voorwerpen met je gezin (bestek, beker, glas, handdoek) en was vaak je handen. Draag ook thuis een mondmasker. Zorg voor voldoende verluchting, en poets elke dag wat je veel aanraakt. Gebruik indien mogelijk een andere wc en badkamer dan je huisgenoten.
  • Nodig geen bezoek uit, en blijf zelf thuis.
  • Voor de noodzakelijke dingen mag je als ouder wel je huis uit: om boodschappen te doen, geneesmiddelen te kopen of naar de dokter te gaan. Kinderen mogen dit niet.
  • Bij symptomen ga je meteen naar de zelfevaluatietool en krijg je een code, contacteer dus niet je huisarts. Zijn er symptomen bij je kind, contacteer dan ook de school/CLB of de kinderopvang.

Moet ik in zelfisolatie?

Voor isolatie wordt geen onderscheid gemaakt tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden. Je gaat in zelfisolatie als je je ziek voelt of positief getest hebt.

Je mag die zelfisolatie beëindigen vanaf dag 7, op voorwaarde dat je 3 dagen koortsvrij bent en je geen zware klachten (meer) hebt. Je blijft daarna nog 3 dagen je contacten strikt beperken, en draagt bij contact steeds een mondmasker.

Extra maatregelen bij zelfisolatie

Neem de maatregelen voor quarantaine in acht, met een aantal verstrengingen:

  • Verblijf in een aparte kamer die je goed verlucht. Voor kinderen is dit bijna niet haalbaar, ook voor ouders wordt dit moeilijk, tenzij de partner alle taken en opvang op zich kan nemen. Roep op tijd (professionele) hulp in bij zulke situaties.
  • Blijf thuis. Vraag bijvoorbeeld hulp aan anderen om boodschappen te brengen.

LEES OOK > Rust vinden in je gezin tijdens de corona-quarantaine

Wat bij een besmetting op school?

In de scholen moet een klas in quarantaine als vier leerlingen in die klas positief testen in één week tijd. De quarantaine duurt 5 dagen. Enkel wie symptomen heeft, moet een PCR-test laten afnemen.

Kinderen onder 12 jaar die minder dan 5 maanden geleden besmet geraakt zijn, moeten niet in quarantaine. Ze moeten wel contact met risicogroepen vermijden.

In het secundair onderwijs zijn de regels als volgt:

  • Wie de basisvaccinatie kreeg (2 prikken), moet na een hoogrisicocontact niet in quarantaine en moet geen PCR-test laten afnemen, tenzij hij symptomen heeft.
  • Wie niet gevaccineerd is of slechts één prik ontving, mag vanaf dag 7 na een hoogrisicocontact uit quarantaine mits er tot en met dag 10 een dagelijkse negatieve zelftest wordt afgenomen, en de preventieve maatregelen strikt in acht worden genomen.
  • Wie minder dan 5 maanden geleden besmet is geraakt, moet niet in quarantaine en wordt niet getest. Vermijd wel gedurende 14 dagen contact met kwetsbare personen.

Verder blijft het zo dat het CLB bij besmettingen op school een contactonderzoek doet. Hoogrisicocontacten krijgen per sms een quarantaineattest en een code voor een coronatest. Het callcenter van de overheid laat je weten welke maatregelen je moet nemen.

Meer lees je op de site van Onderwijs Vlaanderen.

Zelftesten van schoolgaande kinderen

Tot aan de krokusvakantie roept de minister op om schoolkinderen preventief elke week te testen. Zo kan een extra verdedigingsmuur opgeworpen worden rond de scholen. Voor specifieke doelgroepen geldt de verlaagde kostprijs van 1 euro voor een sneltest bij de apotheek. Anders loopt die kostprijs bij je apotheker op tot 6 à 8 euro per test, online en in de supermarkten betaal je iets meer dan 3 euro.

Voor de Gezinsbond is de betaalbaarheid en de toegankelijkheid van de zelftesten en daarmee ook meteen het draagvlak van deze maatregel essentieel. Wij verzetten ons dus niet tegen het advies om schoolgaande kinderen te testen, maar stellen wel vragen bij de praktische uitrol ervan. Die legt wat ons betreft te veel verantwoordelijkheid bij en financiële druk op de ouders. Omwille daarvan pleiten wij voor een verhoogde financiële tegemoetkoming voor zelftesten voor ouders met schoolgaande kinderen.

We mogen niet onderschatten hoeveel gezinnen amper het hoofd boven water kunnen houden in deze woelige tijden. De prijs van zelftesten voor gezinnen die geen recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming varieert tussen de 3 en de 9 euro, afhankelijk van waar je de test koopt. Een snelle berekening leert ons dat de kosten voor gezinnen met schoolgaande kinderen maandelijks makkelijk kunnen oplopen tot zo’n honderden euro’s.

De verantwoordelijkheid van het afnemen van de testen én de financiële kosten zomaar op de schouders laten rusten van de ouders is wat ons betreft wat kort door de bocht en komt het testbeleid en de draagkracht niet ten goede.

Wat bij een besmetting in de crèche of in de buitenschoolse opvang?

In de baby- en peuteropvang en de buitenschoolse opvang geldt gewoonlijk de regel dat kinderen pas in quarantaine moeten als vier personen (kinderen én begeleiders) of een kwart of meer van de (leef)groep (kinderen en begeleiders) binnen één week positief testen.

Voor onthaalouders geldt een iets andere regeling. Als de onthaalouder symptomen ontwikkelt of positief test, sluit de opvang onmiddellijk, voor minimum 7 dagen (periode van zelfisolatie van de onthaalouder). Dat geldt ook als een gezinslid van de onthaalouder positief test en die ook leeft in de opvangruimtes. De kinderen moeten niet automatisch in quarantaine.

Als de onthaalouder of zijn of haar gezinslid dat in de opvang komt, positief test maar geen symptomen ontwikkelt, kunnen de kinderen naar een vervangopvang als dat echt nodig is. Toch is het beter om ze thuis op te vangen als dat mogelijk is.

Als de onthaalouder geen symptomen meer heeft en/of negatief test, mag ze terug aan het werk. Als ze positief test, moet ze minimum 7 dagen in zelfisolatie, maar dit kan langer zijn als er nog een gezinslid van de onthaalouder positief test.

Opgevangen kinderen die in quarantaine moeten en geen symptomen tonen, moeten niet getest worden. Wie wel symptomen vertoont, moet getest worden door een zorgverlener. Als een kind met symptomen niet getest wordt, wordt het beschouwd als een positief geval.

Is je kind ziek, hou het dan thuis en laat het testen. Kleuters met alleen een verkoudheid (last van snot, en eventueel een hoestje) hoeven niet thuis te blijven van school of opvang.

Hoe lang mag mijn kind niet naar de opvang of naar school?

Een kind dat positief test moet minstens 7 dagen in isolatie, te tellen van de dag van het begin van de symptomen of van de dag van testafname als er geen symptomen zijn. Als er de laatste 3 dagen geen koorts is en een verbetering van de symptomen, dan kan je kind terug naar de opvang of naar school vanaf dag 11.

Na de 7 dagen isolatie moet het gezin nog drie dagen uiterst waakzaam zijn en moet het kind, als het ouder is dan 6 jaar, een mondmasker dragen in binnenruimtes.

LEES OOK > Kinderen vaker thuis? Let (extra) op voor hoogte-ongevallen

Moet ik een soort van bewijs voorleggen na de quarantaine of zelfisolatie?

Neen, je hoeft geen bewijs voor te leggen. Enkel als je kind in het ziekenhuis gelegen heeft, moet je met de arts bespreken of en wanneer je kind terug naar school of naar de opvang mag.

Kan mijn kind nog les volgen als het in quarantaine zit?

Spreek met de school af hoe je kind nu nog les kan volgen, zodat het geen achterstand oploopt. Vaak kan je kind via de computer les volgen of er wordt gekozen voor een andere aanpak. Bespreek het met de school en de leerkracht.

Moet iedereen van het gezin in quarantaine of getest worden?

Bij een positieve test van een gezinslid moeten de gezinsleden in quarantaine tenzij ze minder dan 5 maanden geleden besmet zijn geweest.

Kinderen onder de 6 jaar worden meestal niet getest bij een besmetting in het gezin. Daarvan wordt aangenomen dat ze ook besmet zijn. (De uitzonderingen lees je verderop).

Wanneer je kind moet thuisblijven na besmetting in de klas of in de opvang (zie hoger), dan kunnen broers/zussen gewoon naar school blijven gaan en ouders aan het werk blijven. Wordt je kind toch ziek (en moet het dus in isolatie), dan gaat het hele gezin mee in quarantaine.

Let wel: een kind in quarantaine blijft zo veel mogelijk thuis en mag dus niet mee om boodschappen of om bijvoorbeeld broer of zus af te zetten aan school. Er moet dus steeds opvang voorzien worden (zie stukje over opvang hieronder).

Is er een besmetting in de klas of opvang, maar is je kind een laagrisicocontact? Dan loopt alles zoals normaal. Zijn er echter te weinig kinderen in de klas om de les te laten doorgaan, dan kan het zijn dat je kind toch thuis afstandsonderwijs krijgt tot de andere kinderen terug naar school komen.

Is er in de sportclub of elders buitenshuis iemand besmet, dan wordt dat beschouwd als een laagrisicocontact.

Wat met quarantaine en co-ouderschap?

Ook in coronatijden blijven gescheiden ouders gebonden aan de verblijfsregeling. Er is geen verbod op contact in gezinsverband, en dat geldt ook voor kinderen van gescheiden ouders. Corona mag nooit een excuus zijn om de regeling aan te passen (al kan het uiteraard wel in onderling overleg, als daar goede redenen toe zijn).

Die situatie verandert als het kind of iemand van het gezin besmet is, of als het kind volgens de coronaregels in thuisisolatie moet blijven. In dat geval blijft het kind bij dezelfde ouder tot de isolatie of quarantaine afgelopen is.

Mijn kind is onder de 6, maar wordt wel getest. Mag dat wel?

Ja, ook kleuters worden zo snel mogelijk getest bij ernstige symptomen, of bij milde symptomen na een hoogrisicocontact. Sciensano maakte die aanbeveling omdat de nieuwe coronavarianten veel besmettelijker zijn, ook bij kinderen. Spreek er wel over met je zorgverlener en probeer je kind voor te bereiden op zo’n coronatest.

In volgende gevallen wordt bovendien een test voor elk kind jonger dan 6 jaar aanbevolen:

  • als je kind mogelijk besmet is met het coronavirus en hiervoor naar het ziekenhuis moet
  • als er in de omgeving van je kind een verhoogd risico bij andere kindjes of volwassenen is op een ernstig verloop van de ziekte

LEES OOK > Ontprikkelen na een drukke dag in de kleuterklas of in de crèche

Wat als je als ouder positief test? Wie moet thuisblijven?

Als je als ouder positief test ga je in zelfisolatie (zie hoger). Je zondert je af (indien mogelijk) en draagt telkens een mondmasker (zie maatregelen zelfisolatie). Je kinderen volgen als deel van je huishouden de quarantaineregels na hoogrisocontact die gelden voor de vaccinatiestatus van de (minst gevaccineerde) volwassene bij wie ze verblijven.

In de praktijk is dit soms moeilijk vol te houden. Eventueel kan de partner de zorg van de kinderen op zich nemen. Ben je alleenstaande, dan moet je op zoek naar hulp om opvang te voorzien.

Wat met opvang, hoe los je dit op?

Als de opvang of school (gedeeltelijk) moet sluiten door een coronamaatregel van de overheid of als het kind in quarantaine moet door een hoogrisico-contact of een besmetting, is er voor de meeste ouders een oplossing. Hier vind je de mogelijkheden per statuut:

  • Werknemers of contractuelen bij de overheid kunnen een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Dit is een recht, de werkgever kan het dus niet weigeren. Aanvragen moeten ingediend worden bij de RVA met een attest van de school of opvang.
  • Zelfstandigen kunnen een beroep doen op het overbruggingsrecht. Aanvragen moeten ingediend worden bij het sociaal verzekeringskantoor van de zelfstandige met een attest van de school of opvang.
  • Voor statutaire ambtenaren is de situatie afhankelijk van de overheid. Sommigen kunnen nu al betaald thuis blijven om hun kind op te vangen (federale statutaire ambtenaren die niet kunnen telewerken, en Vlaamse statutaire ambtenaren mits akkoord van de leidinggevende). Statutaire ambtenaren van de lokale besturen kunnen betaald thuis blijven als er geen andere oplossing is (zoals telewerk, verlof of overuren). De keuze moet gemaakt worden in overleg tussen de ambtenaar en de leidinggevende.

De Gezinsbond vraagt soepelheid voor ambtenaren voor wie betaald opvangverlof niet altijd een recht is. Telewerk en opvang zijn meestal niet te combineren, en dergelijke regelingen zijn echt geen overbodige luxe voor ouders die geconfronteerd worden met de plotse quarantaine van hun kinderen.

Een andere oplossing vinden is immers niet vanzelfsprekend, omdat een quarantaine ook inhoudt dat je enkel volgens de geldende maatregelen andere personen in huis kan halen. Dat betekent dat eventuele oppassers afstand moeten houden en mondmasker dragen. Het mogen zeker ook geen personen zijn die tot de risicogroep behoren.

Eventuele andere oplossingen?

  • Iedere werknemer heeft jaarlijks recht op 10 dagen sociaal verlof waarvan sommige werkgevers een aantal dagen betalen. Deze 10 dagen zijn een recht maar dienen voor onvoorziene omstandigheden in de privé-sfeer. De eerste dag quarantaine van een kind hoort daar zeker bij. Vanaf de 2e dag quarantaine kan een werkgever sociaal verlof weigeren omdat je een andere oplossing had kunnen vinden. We hopen alvast op soepelheid bij de werkgevers want het lijkt ons bijna onmogelijk om in deze tijden een andere oplossing te vinden, tenzij zelf verlof te nemen.
  • Ambtenaren, werknemers en contractueel overheidspersoneel hebben recht op ouderschapsverlof. Wie nog ouderschapsverlof heeft staan, kan gebruik maken van de regeling om ouderschapsverlof per week op te nemen. Ouderschapsverlof opnemen is een recht voor ouders met een kind tot 12 jaar (of 21 jaar indien het gaat over een kind met een beperking) maar voor de flexibele opname per week moet je toestemming van je werkgever krijgen. Dit kan mits akkoord van de werkgever onmiddellijk ingaan. Je vraagt het aan bij de RVA. Meer info lees je hier.
  • De kinderoppasdienst van de Gezinsbond blijft actief en volgt de coronamaatregelen. Check bij je lokale verantwoordelijke of je je vaste babysitter voor deze situaties kan inschakelen.

Wat kost een coronatest in welke situatie?

Coronatesten worden door de ziekteverzekering terugbetaald zolang de correcte procedure wordt gevolgd. Er is geen remgeld, de patiënt betaalt normaal dus niets.

Een correcte procedure wil zeggen:

  • dat de test voorgeschreven moet zijn door een arts, schoolarts of een regionale gezondheidsinspecteur of je krijgt een code via de zelfevaluatietool
  • of dat je een CTPC (= corona test prescription code) doorgestuurd krijgt in het kader van contact tracing of als je terugkeert van reis

Eén uitzondering: een test in het kader van internationale reizen betaal je zelf. Afhankelijk van het soort test betaal je hiervoor tussen de 9,60 en 55 euro. Een sneltest (op eigen aanvraag, met resultaat binnen 3 uur) kost maximaal 120 euro.

Zelftesten koop je aan in de supermarkt of bij de apotheek. Ze kosten tussen de 3 en 9 euro per stuk.

Raadpleeg bij twijfel ook de corona-pagina’s van de Vlaamse Overheidsdienst Onderwijs en van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid. Nog meer heldere antwoorden op heel wat vragen kan je terugvinden op de Corona Kennisbank.

Volg de Gezinsbond ook op Facebook, Twitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

Gepubliceerd op: 05/10/2020, laatste update op: 17/01/2022