De afgelopen maanden zijn op verschillende fronten alle zeilen bijgezet om ook in coronatijden te kunnen blijven leren. Ondanks alle inspanningen blijkt de corona-leerachterstand bijzonder groot.

Schade

De bereidwilligheid van ouders om er, naast een fulltimebaan, noodgedwongen deeltijds de taak van leerkracht bij te nemen. De enorme inzet van scholen om afstandsonderwijs mogelijk te maken, en de flexibiliteit van scholieren: er zijn dit jaar uitzonderlijke inspanningen geleverd.

Toch heeft het onderwijs grote schade opgelopen. Maar liefst zes maanden corona-leerachterstand, zo blijkt uit onderzoek aan KU Leuven. Een achterstand die niet meteen goed te maken is, en die ook voor ouders duidelijk voelbaar is.

LEES OOK > Help! Een slecht kerstrapport … door corona?

Moeizaam schakelen

Het was een serieuze omschakeling, afgelopen maart. Van de ene op de andere dag werd afstandsleren de norm, digitaal het middel. Of dat was toch het doel.

Volgens scholen liep slechts vijf procent van de lagereschoolkinderen leerachterstand op door afstandsonderwijs, terwijl bijna één op de vier ouders moeilijkheden opmerkt bij hun kind (Gezinsbond, november 2020)

Met de veertien miljard euro die ons onderwijs ter beschikking heeft, bleek het voor sommige scholen toch niet mogelijk om elk kind van de gepaste digitale ondersteuning te voorzien.

Bovendien waren veel scholen niet voorbereid op een plotse omschakeling naar afstandsleren, waardoor digitaal leren maar een beperkt succes werd.

Tele-leren

Heel wat jongeren konden op ondersteuning van thuis rekenen. Maar kinderen uit maatschappelijk kwetsbare gezinnen werden opnieuw het hardst getroffen.

Extra (financiële) verantwoordelijkheden binnen het gezin, ouders die weinig of geen ondersteuning kunnen bieden en een gebrek aan digitale middelen: het zijn maar een paar redenen die afstandsonderwijs moeilijk of onmogelijk maakten.

Bovendien loopt de digitale geletterdheid tussen verschillende scholen en gezinnen sterk uiteen. Voor zowel leerkrachten en leerlingen als ouders blijven investeringen in digitale vaardigheden noodzakelijk om een periode van afstandsonderwijs succesvol te overbruggen, en de corona-leerachterstand te beperken.

LEES OOK > 7 corona-lessen voor het onderwijs

Digitaal oudercontact

Net als kinderen blijken ook ouders geen voorstander van een volledig digitale aanpak.

Uit een enquête van de Gezinsbond (2020) blijkt dat voor 32 procent (lager onderwijs) en 29 procent (secundair onderwijs) van de ouders digitaal overleg met leerkrachten in geen geval vergelijkbaar is met de traditionele, fysieke oudercontacten.

Minder dan de helft van de ouders van lagere- of middelbareschoolkinderen ervaart digitale contactmomenten als min of meer evenwaardig.

Ongelijkheid nog groter

Een vergelijking van de resultaten van de gestandaardiseerde tests aan het einde van het zesde leerjaar toont een achteruitgang aan bij leerlingen van maar liefst 25% ten opzichte van 2019.

Het onderzoek van de KU Leuven (De Witte & Maldonado) berekende ook wat dat concreet betekent. Het komt overeen met een leerachterstand van een half jaar.

Bij kansarme leerlingen is die achterstand nog opvallender. De ongelijkheid in resultaten nam toe met 17 tot 20 procent. Corona heeft dus niet enkel dalende schoolresultaten tot gevolg, maar ook een groeiende ongelijkheid tussen kansrijke en kansarme leerlingen.

De cijfers liegen er niet om: afstandsleren deed schoolresultaten dalen en versterkte de kloof tussen kansrijke en kansarme leerlingen

LEES OOK > Ook kinderen in armoede verdienen straks een kerstcadeau

Corona-leerachterstand

Ook voor ouders is de leerachterstand bij hun kinderen merkbaar. Opvallend is dat hun aanvoelen niet altijd strookt met de boodschap die ze te horen kregen op school.

Uit de enquête van de Gezinsbond blijkt dat bijna één op de vier ouders van lagereschoolkinderen het gevoel heeft dat zijn kind een leerachterstand opliep als gevolg van het afstandsleren vorig schooljaar.

Voor middelbare scholieren is dat 34 procent, voor ouders met kinderen in het hoger onderwijs 21 procent. Toch kreeg respectievelijk slechts 5, 6 en 3 procent van de ouders vanuit de school het signaal dat er sprake is van leerachterstand.

Het weer opgestarte contactonderwijs na de zomervakantie en de keuze om ook nu na de verlengde herfstvakantie zo veel mogelijk leerlingen naar school te laten gaan, kunnen die gemiste leerkansen goedmaken.

Voorwaarde is wel dat er niet alleen tijdens zogenaamde ‘vakantiescholen’, maar ook op de klasvloer genoeg aandacht gaat naar die gelijke onderwijskansen.

Meer artikels vind je in ons dossier Je gezinsleven in de coronacrisis.

Dit artikel verscheen in december 2020 in De Bond, het ledenblad van de Gezinsbond. De Bond kan ook bij jou (gratis!) in de bus vallen. Het enige wat je hoeft te doen, is lid worden. Nieuwtjes en activiteiten van de Gezinsbond meevolgen kan ook via Facebook, Twitter en Instagram.

Gepubliceerd op: 17/12/2020, laatste update op: 04/01/2021

Tags: ,