De wijze waarop gezinnen betaald werk en gezinsleven combineren, lopen erg uit elkaar. Veel hangt af van de leeftijd van de kinderen, de extra zorgbehoefte van gezins- en familieleden, de loopbaansituatie van de ouders en de ondersteuning door familieleden en vrienden. Wat ze nodig hebben beslissen ze zelf wel, het is aan de overheid om de mechanismes te installeren die dat mogelijk maken.

De Gezinsbond vindt de combinatie werk en gezin belangrijk en moedigt bedrijven dan ook aan tot gezinsvriendelijk ondernemen. Maar vooral de federale en Vlaamse/Brusselse  (afhankelijk van waar je woont) overheid hebben een belangrijke rol te spelen.

Enkele concrete voorstellen uit ons memorandum werk, gezin en zorg’, dat gelanceerd werd naar aanleiding van de gewestelijk een federale verkiezingen op 26 mei 2019. Wat kunnen overheden doen, zowel de Vlaamse als de federale? We splitsen op naar niveau.

Maatregelen die de Vlaamse overheid kan nemen

1. Voldoende, betaalbare en kwaliteitsvolle opvang

Opvang is niet alleen nodig voor baby’s en peuters, ook voor kinderen en tieners is er opvang nodig voor en na school en tijdens vakanties. Alleen zo kunnen ouders werken, studeren of solliciteren. Vindt een werkzoekende geen gepaste opvang, dan mag deze niet geschorst worden als uitkeringsgerechtigde werkzoekende.

11 concrete voorstellen voor betere kinderopvang in Vlaanderen

2. Vrijwilligerswerk ondersteunen en stimuleren

De drempels voor vrijwilligerswerk moeten voor iedereen weggewerkt worden, in het bijzonder voor werkzoekenden. Er zijn vele positieve gevolgen van vrijwilligerswerk, zowel voor werkzoekende, de organisatie en de maatschappij. Vrijwilligerswerk kan immers helpen de overgang te maken van werkloosheid naar werk.

3. Vrijwilligerswerk moet vrijwillig blijven

Vrijwilligerswerk kan niet opgelegd worden, bijvoorbeeld aan werkzoekenden zodat ze hun uitkering niet verliezen.

4. Gendergelijkheid stimuleren

Werken aan gendergelijkheid kan door door genderstereotypen te vermijden én te bestrijden in alle levensdomeinen. Dat geldt ook voor de combinatie van werk en gezin, te bestuderen en hun effect op de combinatie werk en gezin te meten. Ook positieve actie, en het promoten van goede voorbeelden, kunnen hun steentje bijdragen.

5. Gezinsvriendelijke bedrijfscultuur

Dit kan door bedrijven actief te informeren en goede praktijken promoten. Voorbeelden die een gezinsvriendelijke werkvloer maken zijn: glijtijden, telewerk mogelijk maken, voorrang geven aan jonge ouders bij het toekennen van verlof tijdens de schoolvakanties, gezinsondersteunende diensten zoals strijkdienst, vakantie-opvang en opvang voor zieke kinderen.

> Wil je als bedrijf gezinsvriendelijk te werk gaan? Zo begin je eraan

6. Begeleiding op maat

De begeleiding naar werk voorzien op maat van elke werkzoekende én zijn gezin. Extra aandacht en inspanningen gaan naar personen in armoede en mensen die digitale vaardigheden missen.

7. Geen verplicht werk dat minder betaalt dan uitkering

Werklozen en leefloongerechtigden kunnen niet verplicht worden werk aan te nemen dat minder betaalt dan hun uitkering, de extra kosten voor kinderopvang en het woon-werk-opvangvervoer inbegrepen.

8. Mantelzorg voor werkzoekenden

Werkzoekenden moeten mantelzorg kunnen opnemen zonder hun uitkering te verliezen.

Maatregelen die de federale overheid kan nemen

Het klassieke kostwinnersmodel is geruild voor een tweeverdieners- of anderhalfverdienersmodel. De rolpatronen zijn (nog) niet meeveranderd, waardoor vrouwen vaker dan mannen de zorg voor kinderen en ouders op zich nemen, naast het huishouden. De combinatie van werk en alle soorten zorg en gezin ondersteunen heeft dus de absolute prioriteit. Alle maatregelen lees je in het federale memorandum werk, gezin en zorg, dit zijn de prioriteiten.

1) Uitbreiding van het geboorteverlof, ouderschapsverlof en pleegverlof.

Jonge ouders moeten meer tijd kunnen vrijmaken voor de kinderen. Het eerste jaar na de geboorte is immers een cruciale periode. Geboorteverlof en moederschapsrust moeten dan ook verlengd worden. Ook pleegouders verdienen betere verlofmaatregelen: voor hun intense inzet krijgen ze weinig in ruil. Tegelijk moet het ook voor de laagste inkomens haalbaar zijn dit verlof op te nemen.

2) Steun voor combinatie werk en gezin bij acute en chronische zorgnood

Zieke kinderen willen hun ouders, zorgbehoevenden verkiezen zorg voor familieleden. Maar de combinatie zorg en werk valt mantelzorgers zwaar. Flexibiliteit en gezinsvriendelijke maatregelen zijn een must om dit mogelijk te maken. Tegelijk moet zorg altijd vrijwillig op te nemen zijn: mantelzorg mag niet opgedrongen worden omdat de institutionele zorg ontbreekt.

Zie ook: 10 concrete maatregelen voor mantelzorgers.

3) 55-plussers ondersteunen bij de combinatie werk en gezin

Langer werken is een noodzaak, maar de manier waarop kan anders. 55-plussers zijn waardevol op hun werk, als het werken haalbaar is. Ook positief zou zijn als grootouders hun sociaal verlof zouden kunnen opnemen voor zieke kleinkinderen. In ons standpunt Eindeloopbaan lees jer er meer over.

4) Maatregelen bij rouw

Tijdsmaatregelen moeten ook crisismomenten kunnen opvangen, zoals bij het overlijden van een gezinslid. Bovenop het omstandigheidsverlof van drie dagen pleiten we dan ook voor 7 bijkomende dagen tijdskrediet bij de dood van een lid van het huishouden en 2 bijkomende dagen bij het overlijden van (schoon- of stief-)ouder of (schoon-)broer of -zus. Deze zijn op te nemen in een ruimere periode na het overlijden.

5) Stimuleren van een gezinsvriendelijke werkvloer

Een bedrijf dat maatregelen stimuleert en accepteert om de combinatie werk en gezin mogelijk en haalbaar te maken: dat heeft een serieuze impact op het welzijn van de werknemer. De Gezinsbond vraagt dat de overheid bedrijven blijft stimuleren om gezinsvriendelijk werken mogelijk te maken.

6) Volwaardig statuut in de kinderopvang

Vandaag heeft niet iedereen die werkt aan kinderopvang een volwaardig sociaal statuut. Vooral onthaalouders verdienen hier ondersteuning. Dit zorgt ervoor dat ze beter gesteund worden, minder snel stoppen en dat komt zowel het aanbod als de continuïteit in de zorg ten goede. Ook schijnzelfstandigheid moet aangepakt worden. Voor kinderopvang, zowel baby- en peuteropvang als buitenschoolse opvang, werkten we nog concrete maatregelen uit. (zie boven)

7) Vrijwilligerswerk erkennen als basisrecht

Vrijwilligerswerk is verrijkend en werkt een warme en solidaire samenleving in de hand. Daarom moet de overheid vrijwilligerswerk ondersteunen en niet relevante beperkingen opheffen. Als vrijwilligerswerk geschaad wordt door de bijkluswet, vragen we dan ook dat deze wordt aangepast.

> Met 200.000 leden is de Gezinsbond een invloedrijke organisatie. Verhoog onze slagkracht en versterk onze gezinsvriendelijke eisen, en word ook lid. Er zijn vele voordelen aan verbonden!

 

> lees alle artikels in ons dossier Stem Gezin 19

vraag stellen aan politiciStel zelf een vraag!

Op dinsdag 14 mei organiseert de Gezinsbond samen met het Kenniscentrum Gezinswetenschappen een kopstukkendebat met vertegenwoordigers van alle Vlaamse partijen.

*Welke maatregelen gaan zij nemen om de combinatie werk, gezin en zorg te vergemakkelijken?

*Hoe kunnen er meer mensen aan het werk gezet worden zonder dat hun gezin of hun budget eronder lijdt?

* Is er aandacht voor de maatschappelijke taak van vrijwilligerswerk?

… of heb je een andere vraag? Laat het ons weten!

Schrijf je in voor het debat via www.gezinsbond.be/stemgezin19 en bezorg ons je vraag voor de politici.

Tags: , , , , ,