bool(false)

Speelgoed is speelgoed? Mis! Speelgoed richt zich al heel jong op een bepaald geslacht. Soms subtiel (door kleurgebruik), soms heel duidelijk, door een 'meisjesversie' en een 'normale' versie te voorzien.

Ondanks aandacht voor genderneutraal speelgoed of oproepen om stereotiepe rollenpatronen te weren, blijven speelgoedboekjes inzetten op speelgoed voor jongens of meisjes.

Clichés in speelgoedland

Dat wees onderzoek van 32 speelgoedcatalogi uit 9 Europese landen (waaronder ook België) uit. Alle clichés over speelgoed voor jongens of meisjes bleven er overeind:

• auto’s, dino’s en technologisch speelgoed zijn voor jongens
• poppen verzorgen, knutselen en knuffelbeesten zijn voor meisjes

85 procent van de speelgoedboekjes maakt de opdeling in jongens- en meisjesspeelgoed. Ofwel werd het letterlijk zo aangegeven (1op 3), ofwel bleek het uit de gebruikte kleuren (zoals pastelachtergrond bij poppen en hardere kleuren bij race-auto’s) of uit ‘normale’ versie (een micro) en een versie voor meisjes (een roze micro).

Maar er is ook vooruitgang. Bij alle speelgoedcategorieën (auto’s, bouwspeelgoed, wetenschap, poppen en zorgspeelgoed) kwamen jongens én meisjes voor.

Stereotiepe rolpatronen

Voorspelbaar was het aandeel jongens wel het grootst bij:

• videogames (67 procent)
• bouwspeelgoed (69 procent)
• drones (72 procent)
• vervoer (74 procent)
• oorlog en wapens (88 procent)

Meisjes domineerden twee categorieën:

  • zorg (87 procent)
  • schoonheidsspeelgoed (95 procent).

Jammer is ook dat meisjes of jongens, zelfs in atypische categorieën, nog altijd stereotiep worden afgebeeld.

Een paar voorbeelden:

1) Koken-eten

Als een jongen aan een keukentje staat, dan is dat keukentje neutraal van kleur en is hij verkleed als chef. Als een meisje aan een keukentje staat, is die roze en heeft zij gewone kleren aan.

2) Meisjes en wetenschap

Voor meisjes is wetenschap een ‘parfum-maakdoos’, voor jongens zijn het algemene chemische of astronomische onderwerpen. Jongens poseren met dino’s, meisjes worden afgebeeld met knuffels.

Heel af en toe was er een uitzondering, zoals een jongen en meisje die samen met een pop speelden. Daar tegenover staan ook ronduit negatieve voorbeelden, zoals het meisje dat met een plakker op de mond aan de muur was getapet, zodat de jongen ‘rustig’ kon spelen.

Blank beeld

Niet alleen bij jongens en meisjes was er een probleem. Over het algemeen domineren de clichés de speelgoedboekjes. Ook de mama’s en de papa’s in de boekjes vertonen vooral stereotiepe rollen (13 op 18 keer), slechts 7 procent van de kindjes had een andere huidskleur (voornamelijk zwart) en er kwamen geen kinderen met een beperking in de catalogi voor.

Dit en nog veel meer kan je nalezen in het volledige (Engelstalige) onderzoeksrapport van COFACE, de organisatie die zich inzet voor familiale diversiteit in Europa.

Waarom is dit een probleem?

*stereotiepe beeldvorming voor meisjes en jongens is niet leuk voor wie van de norm afwijkt.

*het beknot keuzevrijheid van kinderen en beïnvloedt zo het volgen van hun passie en dromen.

*Jongens zijn nog meer het slachtoffer van die clichés dan meisjes. Het is voor jongens namelijk nog minder sociaal aanvaard, en dus moeilijker om een ‘meisjeskeuze’ te maken dan omgekeerd.

LEES OOK: 4 manieren waarop we onze jongens onrecht aandoen

Wat kunnen we doen?

1. Laat kinderen gewoon kiezen waar ze mee spelen

Dat wil zeggen dat er geen onderscheid meer bestaat tussen speelgoed voor jongens en speelgoed voor meisjes. Dat kan onder andere door speelgoed alle kleuren van de regenboog te geven, poppen met een jeansbroek en kort haar, naast een groene keuken en een racebaan met glitters. Of kies voor genderneutraal speelgoed: geel, groen, rood en paars voor iedereen!

2. Kinderen moeten kunnen kiezen wie ze willen nadoen

Weg met supermannen voor jongens en prinsessen voor meisje – toon ook het omgekeerde. Zo worden de kinderen niet in stereotiepe beroepen en patronen geduwd. Wie voor een bepaalde rol of personage kiest, doet dat omdat het echt zijn/haar hartenwens is.

3. Kom op tegen pesterijen, geweld en discriminatie

Foto’s waarbij jongens spelen terwijl een meisje aan de muur vastgetapet is, zijn niet ok.

4. Toon kinderen en families in hun diversiteit

En dit zowel in gezinssamenstelling (holebi’s of alleenstaande ouders), huidskleur als kinderen met of zonder beperking. Zij spelen ook!

LEES OOK: Roze meisjes en blauwe jongens: een andere kijk op speelgoed gevraagd!

Toys and diversity

Ondertussen heeft COFACE, een organisatie die zich inzet voor families in Europa, ook een campagne gestart voor meer divers speelgoed. Toys and diversity heet de actie, en het is erop gericht speelgoed dat diversiteit promoot in de kijker te zetten. Ook stereotiep speelgoed kan aan bod komen. Deel je foto met de hashtag #toysanddiversity op Twitter of Facebook. Daar werd al veel voorbeelden verzameld, zoals:

Nog toffe artikels om te lezen? Like onze Facebookpagina of schrijf je in op de nieuwsbrief.

Tags: , ,