Een kortere zomervakantie van 7 weken, in het Franstalig onderwijs is de kogel door de kerk. Vanaf september 2022 begint daar de vernieuwde schoolkalender. Zal Vlaanderen volgen? 

Kortere zomervakantie

In Vlaanderen hebben leerlingen 2 volle maanden zomervakantie. Het Franstalig onderwijs volgt vanaf september 2022 het zogenaamde 7-2 model: 7 weken les wordt gevolgd door 2 weken vakantie. Dat betekent dat de herfst- en krokusvakantie er telkens een week bijkrijgen. Die weken worden dan afgetrokken van de zomervakantie die geen 9, maar 7 weken zal duren.

De beslissing van de Franstalige Gemeenschap past in een breder pakket van maatregelen dat meer evenwicht moet brengen in de schoolkalender en tegemoet moet komen aan meer gelijke onderwijskansen. Want kwetsbare leerlingen zijn extra gevoelig voor leerverlies tijdens de lange zomervakantie.

Wat met Vlaanderen?

Minister Ben Weyts wil geen overhaaste beslissing nemen voor het Vlaamse onderwijs. Een hertekening van de schoolvakanties heeft immers heel wat gevolgen voor de organisatie van onze samenleving. Hij vroeg daarom de Vlaamse Onderwijsraad om een gefundeerd advies na een brede bevraging van het werkveld.

Ook de Gezinsbond werkte hieraan mee. Al sinds 2014 vroegen we om na te gaan of en hoe een andere indeling van het schooljaar of een schooldag een antwoord kan bieden op de ongelijke leer- en ontwikkelingskansen en de stijgende druk tijdens het schooljaar voor leerlingen en leerkrachten.

LEES OOK > Sven De Schutter over de veranderingen in het onderwijs: ‘Kinderen staan nu vaker centraal, met hun volledige persoonlijkheid’

Over leerverlies en welbevinden?

Onderzoek toont een verband tussen (een lange) vakantie en leerverlies, vooral leerlingen uit kansengroepen zijn hier het slachtoffer van. Of een kortere zomervakantie hier hét antwoord op is, is niet zo duidelijk. In landen waar dit ook zo is, wordt de kortere zomervakantie meestal gecombineerd met andere maatregelen om de ongelijkheid aan te pakken, zodat onduidelijk is wat nu het meest impact heeft.

Ook over de relatie tussen de duur van een vakantie en het welbevinden van leerkrachten en leerlingen bestaan er geen harde bewijzen. Uit verschillende bevragingen bij leerkrachten, directies en scholieren weten we wel dat de vraag om ‘deconnectie’, het kunnen loskomen van de school, een belangrijk aandachtspunt is. Een langere zomervakantie is volgens hen het enige moment om echt tot rust te komen.

Zorgen over vakantieopvang

De Gezinsbond organiseerde een aantal focusgroepen en maakte een overzicht van kansen en bedreigingen indien Vlaanderen het voorbeeld van het Franstalig onderwijs zouden volgen.

De zorg om het leerverlies tijdens de lange zomervakantie wordt gedeeld, maar de vraag is of dit niet vooral tijdens de schooldagen moet worden aangepakt. (Betaalde) bijlessen en vakantiescholen tegen leerachterstand helpen een groep leerlingen, maar maken de kloof vaak nog groter.

Daarnaast is de organisatie van vakantieopvang vandaag voor veel (alleenstaande) ouders een bron van stress. Knelpunten volgens hen zijn de betaalbaarheid en het tekort aan begeleiders in verhouding tot het aantal kinderen. Ook het gebrek aan capaciteit, de te beperkte openingsuren en het moeilijk of niet toegankelijk zijn voor kinderen met een zorgbehoefte maken opvang lastig.

Vier op vijf ouders zouden zelf graag meer instaan voor de vakantieopvang. Bij een andere indeling van de schoolvakanties vragen ouders zich af of er tijdens de langere herfst- en krokusvakantie voldoende opvangaanbod zal zijn. Vooral als de vakantiekalender van de animatoren uit het hoger onderwijs niet mee wordt aangepast.

Voor gescheiden ouders betekent een nieuwe vakantie-indeling meestal een wijziging van de verblijfsregeling. Die puzzel zorgt naast een emotionele belasting ook voor extra kosten.

LEES OOK > Ontdek de jeugdkampen van AFYA

Een zomerperiode vol stress

Gezinnen vragen ook een oplossing voor kinderen die schoollopen en/of ouders die lesgeven in het Franstalig onderwijs en dus een andere vakantieregeling hebben. Ook sport- of andere stages, culturele uitwisselingen, competitiekalenders kunnen in het gedrang komen.

Daarnaast zal het aanbod van het openbaar vervoer binnen en tussen de gemeenschappen rekening moeten houden met verschillende periodes van schooldagen en -vakanties. Binnen Brussel zullen de Franstalige scholen ook dit regime volgen, dat maakt het daar extra ingewikkeld.

Ouders en jongeren maken zich veel zorgen over de impact van een kortere zomervakantie op vrije tijd en hobby’s. Die zijn voor de fysieke, sociale en emotionele ontwikkeling even belangrijk als schoolse activiteiten.

Ouders in kansarmoede ervaren de lange zomerperiode als een tijd van stress. Zij gaan zelden op vakantie en kunnen hun kinderen minder laten genieten van allerhande activiteiten of kampen. Weinig comfortabele behuizing met beperkte of geen buitenruimte maken die stress nog groter. Ze zijn geen fan van zomerscholen in de enge betekenis van extra onderwijstijd om leerachterstand in te halen. Ze willen wel een breed, toegankelijk, kwaliteitsvol en ontwikkelingsstimulerend vrijetijdsaanbod.

LEES OOK > Schaduwonderwijs: wat is het?

Wat vraagt de Gezinsbond?

Een onmiddellijke beslissing tot een inkorting van de zomervakantie lijkt momenteel onvoldoende onderbouwd. De Gezinsbond wil het debat echter niet afsluiten. Niets belet om vandaag al te starten met maatregelen die zorgen voor gelijke kansen en rust in het onderwijs.

Dit betekent een breed kansarmoedebeleid, meer zorg op maat tijdens de school(muren), inzet van andere sectoren om leerkrachten ruimte te geven voor de versterking van basisvaardigheden én een toegankelijk vrijetijds- en opvangaanbod voor alle kinderen en jongeren.

Om de druk tijdens het schooljaar te bewaken kan elke school in nauwe samenwerking met ouders en leerlingen werken aan een visie en beleid die het recht op rust en ‘deconnectie’ garanderen. Goede afspraken rond (online) bereikbaarheid, huiswerk, taken en examenplanning moeten het mogelijk maken om ook tijdens de weekends en de kortere vakanties voldoende momenten van rust en ontspanning in te bouwen.

Het volledig standpunt van de Gezinsbond over de zomervakantie vind je hier.

Volg de Gezinsbond ook op FacebookTwitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

 

Gepubliceerd op: 27/06/2022, laatste update op: 26/07/2022