De Netflixserie ‘13 Reasons why’ heeft al veel stof doen opwaaien. In de serie pleegt het hoofdpersonage Hannah zelfmoord en dat wordt op expliciete wijze in beeld gebracht. Een bewuste keuze van Netflix om het taboe te doorbreken, maar wie werkt rond zelfdoding heeft zware bedenkingen: “Dit kan kopieergedrag in de hand werken.”

Dat is geen loze waarschuwing: het is al vaker aangetoond dat vermelding van zelfmoord of sensationele details kunnen aanzetten tot zelfdoding bij mensen die depressief zijn en al een tijdlang rondlopen met zelfmoordgedachten. Het brengt hen op ideeën of het zet hen ertoe aan hun idee om te zetten in realiteit.

Ervaringsdeskundige

13-reasons-why-netflix-106821“Hoe meer jongeren zich kunnen identificeren met het hoofdpersonage, hoe meer beïnvloedbaar ze zijn. Omdat de hoofdpersoon in de serie een meisje is, zullen meisjes hier gevoeliger voor zijn”, aldus Nederlands hoogleraar zelfmoordpreventie Ad Kerkhof op hln.be.

Een getuigenis van een ervaringsdeskundige in Het Nieuwsblad bevestigt het potentiële risico: “Ik had 13 Reasons Why zeker willen zien als suïcidale 18-jarige. Maar ik wil niet weten wat ik daarna zou gedaan hebben”, aldus Lore Vonck van Werkgroep Verder. Ze heeft de serie gezien maar niet de laatste aflevering. “Ik weet dat ik bepaalde triggers beter vermijd.”

De rol van media

Bij 13 Reasons why wordt wel gewaarschuwd voor expliciete beelden, maar dat is voor de experts niet voldoende. “Er zou een vermelding van de Zelfmoordlijn moeten getoond worden”, zo vindt Kerkhof.

“De media kunnen de drempel verhogen, door een verhaal van hoop en hulp te tonen, of het kan de drempel verlagen, zoals hier het geval is. Als kijker riskeer je mee te gaan in die tunnelvisie van ‘ik snap eigenlijk wel waarom ze het gedaan heeft’. En dat is fout”, waarschuwt Vonck.

Is er een probleem?

De serie, gebaseerd op het gelijknamige boek, werd op 31 maart gelanceerd op Netflix België. Sindsdien zijn er enkele berichten binnengelopen bij Awel, al lijken er voorlopig geen ‘copycats’ te zijn.

Woordvoerster Kirsten Pauwels van de Zelfmoordlijn vindt dat er reden tot bezorgdheid is. “Niet voor elke tiener, maar als je tiener al worstelt, dan is het laatste wat je wil dat hij alleen op zijn kamertje naar zulke beelden kijkt.”

Uiteenlopende meningen

Ouders, jongeren en mensen met een suïcidaal verleden hebben intussen uiteenlopende meningen. Er zijn er die vinden dat 13 reasons why een realistisch beeld schept: dat pesten tot zelfdoding kan leiden, dat het vaak vele kleine dingen bij elkaar zijn die tot de daad leiden, dat je als persoon die aan suïcide denkt de tekenen van hulp niet meer ziet.

Anderen wijzen er dan weer op dat het hoofdpersonage nagenoeg perfect is: slim, mooi en zelfverzekerd en toch wordt ze neergezet als ‘de rare’. Dat Hannah mensen na haar dood met schuldgevoelens opzadelt, vindt ook niet iedereen oké: “Zelfmoord is géén wraak”.

Wie zelf nog met zelfmoordgedachten geworsteld heeft, vindt de serie vaak herkenbaar. Maar de meningen, ook onder ervaringsdeskundigen, lopen uiteen of dat nu een goede of een slechte zaak is.

Tips voor ouders

Wat moet je daar nu mee als ouder? Laten kijken, of niet? We namen contact op met de Zelfmoordlijn voor enkele richtlijnen:

  • De serie is bestemd voor 16-plussers: respecteer die leeftijdsgrens.
  • Vraag of je kind de serie heeft gezien en wat ze dachten. Stel voor om samen te kijken of mee te kijken.
  • Praat op een open en niet-beoordelende manieren naar de opmerkingen en zorgen van je tiener. Spreek over het effect dat de serie heeft.
  • Maak je je zorgen dat je kind aan zelfmoord denkt? Probeer hierover te praten. Vind je het moeilijk om te starten? Deze tips van de Zelfmoordlijn kunnen helpen.
  • Informeer je als ouder bij de Zelfmoordlijn: je kan zelf ook bellen en je vindt er feiten en cijfers over zelfdoding. Ben je niet zeker over je tiener aan zelfmoord denkt? Deze signalen helpen bij de herkenning. Praten helpt!
Wie met vragen zit over zelfdoding, kan anoniem terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis telefoonnummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be. Als je vermoedt dat je tiener denkt aan zelfmoord, aarzel dan niet om contact op te nemen.
Afbeeldingsresultaat voor 13 reasons why gif

Volg ons via Facebook en ontvang de laatste updates!

Tags: , , , , , , ,