Het eerste semester van het schooljaar zit er alweer op, en daar hoort ook een kerstrapport bij. Vielen de cijfers tegen? Ons advies: panikeer niet te snel. Deel je zorgen of vragen met de school of leerkracht. Samen kan je beter achterhalen wat er tijdens dit uitzonderlijke jaar fout is gelopen en wat eraan gedaan kan worden. Want dat het kerstrapport door corona wordt beïnvloed, dat lijkt zeker niet onlogisch.

Leerachterstand

Kinderen en jongeren hebben het in 2020 niet makkelijk gehad. Door corona draaide de helft van het vorige schooljaar in de soep. Na de krokusvakantie was er eerst gewoonweg geen les, daarna zochten leerlingen en scholen hun draai in het afstandsonderwijs.

Het was een heuse krachttoer om alles coronaproof georganiseerd te krijgen, en ondanks alle inspanningen schoot heel wat leerstof en begeleiding er noodgedwongen bij in. Dat laat zijn sporen na. Heel veel kinderen hebben een leerachterstand opgelopen. Dat blijkt ook uit een onderzoek van de KU Leuven eerder dit jaar.

Een slecht kerstrapport zegt niet per se dat een leerling in een verkeerde richting zit of beter het jaar zou overdoen. Het zou kunnen dat de uitzonderlijke omstandigheden van vorig schooljaar nog altijd doorwegen.

De onderzoekers vergeleken de resultaten op gestandaardiseerde tests van Vlaamse leerlingen aan het eind van het lager onderwijs met die van voorgaande jaren. De conclusie was duidelijk: gemiddeld genomen was er een achteruitgang van 25%.

Een half schooljaar achterstand, met andere woorden. En ook de verschillen tussen scholen én tussen leerlingen onderling zijn groter geworden. Niet in alle scholen loopt het afstandsonderwijs even vlot, en kinderen in kwetsbare gezinnen of moeilijke thuissituaties liepen de grootste achterstand op.

LEES OOK > Gespot bij tieners: het lege-batterijsyndroom

Puzzelstukjes

Die achterstand werk je niet zo maar weg in een paar maanden tijd, zeker niet nu ook het huidige schooljaar in de greep blijft van corona. Het is behelpen, en dat heeft ook gevolgen voor de beoordeling van leerlingen.

Een slecht kerstrapport zegt dus niet per se dat een leerling in een verkeerde richting zit of beter het jaar zou overdoen. Het zou kunnen dat de uitzonderlijke omstandigheden van vorig schooljaar nog altijd doorwegen.

Als ouder kan je heel wat zinvolle informatie geven over die omstandigheden. Misschien is er niet genoeg ondersteuning geweest bij het leren. Waren er voldoende instructies, en genoeg kansen om vragen te stellen en feedback te krijgen?

Of was het moeilijk om thuis goed te leren omdat de jongere niet altijd een computer ter beschikking had of het moeilijk vond om daarmee te werken? En was er thuis wel een rustige plek om te werken?

Niet overhaasten

Het zijn allemaal mogelijke stukjes van de puzzel, en niemand treft schuld. Het is gewoon een uitzonderlijk jaar, waarin we ons allemaal zo goed en zo kwaad als we kunnen aanpassen aan de situaties die door corona ontstaan: zowel kinderen, ouders, leerkrachten als schooldirecties.

Daarom is het beter om niet te snel te heroriënteren. Ook het Kinderrechtencommissariaat raadt aan om daar voorzichtig in te zijn.

Secundaire scholen hebben dankzij het corona-decreet trouwens de mogelijkheid om ‘flexibele leerwegen’ toe te passen. Scholen die hier gebruik van maken kunnen leerlingen per graad beoordelen in plaats van per leerjaar, en tekorten binnen dezelfde graad van het eerste naar het tweede jaar laten meenemen.

Leerkrachten en ouders hebben niet altijd hetzelfde beeld van de leerprestaties van leerlingen. De punten op school tonen maar een deel van het plaatje.

Slecht kerstrapport door corona?

Maar wat nu met die punten? Moet je je als ouder grote zorgen maken als de cijfers tegenvallen? En zegt een goed rapport nu evenveel over wat je kind kan als andere schooljaren?

Het is belangrijk dat ouders hun vragen en zorgen over leerachterstand kunnen delen. In een bevraging van de Gezinsbond op het einde van vorig schooljaar maakte zowat 1 op de 4 ouders van lagereschoolkinderen zich zorgen om mogelijke leerachterstand.

Bij ouders van middelbare scholieren was dit zelfs 1 op de 3. Toch kregen slechts weinig ouders diezelfde boodschap van de school: bij slechts 1 op de 20 zou er sprake geweest zijn van achterstand.

LEES OOK > ‘Jij zaagt altijd’: praten met je tiener in 7 gulden regels

Ga in gesprek

Dit verschil maakt duidelijk dat leerkrachten en ouders niet altijd hetzelfde beeld hebben van de leerprestaties van leerlingen. De punten op school tonen maar een deel van het plaatje. Het is belangrijk voor ouders om bij vragen of twijfel zeker het gesprek aan te gaan met de leerkracht of de school.

Als je niet fysiek samen rond de tafel kunt gaan zitten, is dat een pak minder evident. In diezelfde enquête vindt immers 1 op de 3 ouders dat een digitaal oudercontact geen volwaardig alternatief is. Aarzel daarom niet om een bijkomend overleg te vragen als je dat nodig vindt.

Zowel voor ouders als voor leerkrachten is het waardevol om te horen hoe het ‘aan de andere kant’ gaat, en dat is in deze corona-tijden eens te meer zo. En luister vooral ook naar het kind of de jongere zelf. Samen raak je er wel uit.

LEES OOK > Derde corona-enquête: dit denken gezinnen over het corona-najaar

Volg de Gezinsbond ook op Facebook, Twitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

Gepubliceerd op: 17/12/2020, laatste update op: 04/01/2021

Tags: ,