Als ouder denk je graag dat je weet wat je zoon of dochter online uitspookt, maar dat blijkt niet het geval te zijn. Ook opvallend: volgens heel wat ouders zijn er regels over internetgebruik maar de tieners blijken daar niet allemaal van op de hoogte. Dat blijkt uit een studie over online risico’s en internetopvoeding van Universiteit Antwerpen en Odisee Hogeschool.

Het unieke aan de studie is dat voor het eerst zowel jongeren (13-18 jaar) als hun beide ouders werden bevraagd over online risicogedrag zoals contactinformatie doorgeven, mensen toevoegen of aanvaarden die je niet kent, cyberpesten (dader en slachtoffer), sexting of video’s bekijken met gewelddadige en/of seksueel getinte content.

We zetten de meest frappante conclusies op een rijtje:

1) Ouders vertrouwen hun kind online

75 procent denkt dat hun kinderen de risico’s van het internet kennen en dat ze er op de juiste manier mee kunnen omgaan. Ruim 9 op 10 ouders bespreken de mogelijke risico’s met hun kinderen en geven mee dat niet alles wat online verschijnt ook echt waar is. Vier op de tien vindt zelfs dat hun kind dat beter weet dan andere kinderen.

 

2) Tieners zwijgen over hun online problemen

29 procent van de bevraagde tieners stapt met een online probleem naar de ouders. Van de moeders gelooft 75 procent dat ze altijd zullen ingelicht worden als er een probleem is. Met andere woorden: veel ouders denken dat er geen vuiltje aan de lucht is, terwijl er vanalles gebeurt.

 

3) Een op vier meisjes slachtoffer van cyberpesten

Een op vier meisjes en een op twaalf jongens is al gepest via het internet, bijna tien procent (jongens en meisjes) heeft zelf al gepest. Slachtoffer en daderschap lopen soms door elkaar: een deel is zowel pester en gepeste.

Cyberpesten is het onderwerp waarover het gemakkelijkst iets wordt verteld aan de ouders. Ruim een kwart houdt toch de lippen op elkaar, ookals het soms tot vaak voorvalt.

 

4) Meer schaamte over gewelddadige video’s dan over pornografische

Ongeveer 15 procent van  de jongens kijkt vaak naar gewelddadige video’s. Dat is een pak meer dan naar seksueel getinte video’s (8 procent). Nog opvallender: dubbel zoveel ouders weet van het kijken naar porno dan het bekijken van video’s met geweld.

 

5) Meisjes kijken geen seksueel getinte video’s (volgens hun ouders)

Ouders, vaders én moeders, zijn opvallend juister wat betreft het bekijken van seksueel getint materiaal door hun zoon dan door hun dochter. Volgens de ouders bekijkt hun dochter geen pornografisch materiaal. Grotendeels hebben ze gelijk: 80 procent van de meisjes kijkt (naar eigen zeggen) nooit, tegenover de helft van de jongens. Maar 20 procent doet het dus wel, weliswaar zelden (15 procent) tot soms (5 procent).

 

6) Traditionele rollenpatronen in sexting

Sexting is niet erg ingeburgerd: 10 procent jongens en 8 procent meisjes heeft het al gedaan. Sexting neemt toe met de leeftijd en met seksuele ervaring in het echte leven.

Opvallend is het doorschemeren van de traditionele rollenpatronen: van jongens wordt meer dan van meisjes verwacht dat ze erom zullen vragen (al gaan meisjes er duidelijk niet altijd op in!). Als de foto’s uitlekken, worden meisjes er wel veel zwaarder op afgerekend dan jongens (‘slut shaming’).

 

7) Tieners voorzichtig met doorgeven van informatie

90 procent van de bevraagde 13- tot 18-jarigen zegt nooit contactinformatie te delen met iemand die ze niet kennen. Geen enkele andere risicofactor scoort zo hoog.

 

8) Minder regels dan de ouders denken

Waar ouders denken (en dan vooral moeder) dat er redelijk wat regels opgesteld zijn, denken hun kinderen daar anders over. De kloof kan erg groot zijn tussen ouders en hun kinderen.

  • ik doe wat ik wil online: 17 procent ouders vs 35 procent tieners
  • regels over foto’s posten: 64 procent moeders vs 43 procent tieners
  • afspraak maken met wie ze chatten: 50 procent moeders vs 25 procent tieners
  • en over hoelang ze online mogen: 43 procent moeders vs 34 procent tieners

 

9) Geen straf voor online overtredingen

Als de regels niet gevolgd worden, volgt niet altijd een straf of consequent. Meer dan de helft geeft toe zelden of nooit te straffen als hun kind op internet iets doet wat niet mag of als ze zich niet houden aan de gemaakte afspraken. Wanneer we het aan de jongeren zelf vragen, loopt dat cijfer zelfs op tot boven de 60 procent. Niet dat dat zo erg is: straf blijkt amper invloed te hebben op het voorkomen van risicogedrag online.

 

10) Meer ouders loggen in dan tieners denken

Tieners zijn niet de enige die heimelijk doen over wat ze online uitsteken. Hun ouders zijn dat ook! Terwijl 82 procent van de tieners denkt dat hun ouders nooit zouden inloggen op hun social media-accounts, blijkt 42 procent van de moeders en 33 procent van de vaders dat wel al gedaan te hebben. Bij de meeste blijft dat wel iets dat ze bij uitzondering doen.

Maar goed ook: jongeren staan op hun privacy en de meeste experts raden dan ook dat te respecteren tenzij je vermoedt dat er iets heel ernstigs aan de hand is.

Veilig online

Om tieners veilig online te laten zijn, zijn duidelijke regels belangrijk. Wat kan, wat kan niet, ouderlijk toezicht en wat ouders van hun tiener verwachten: dat speelt een rol bij het vermijden van online risicogedrag.

Wij willen ouders op weg zetten naar een veilig online leven. En daarom heeft de Gezinsbond samen met Child Focus de website veiligonline.be helemaal vernieuwd en opgebouwd rond vijf thema’s:

  •        Internet en privacy: Welke gegevens deel je (onbewust) op internet? En hoe kan je als ouder je kinderen en gezin daartegen beschermen?
  •        Gamen: Het favoriete tijdverdrijf van jongeren en de grootste bron van ergernis voor veel ouders. Maar wat zijn nu echt de risico’s en hoe houd je het game-gedrag van je kinderen binnen de perken?
  •        Sociale media: 60% van de jongeren tussen 12 en 18 jaar zit op Instagram, 70% op Snapchat en 87% op Facebook. Wat doen sociale media met gezinnen en hoe kan je als ouder grenzen stellen?
  •        Cyberpesten: Hoe gaat cyberpesten precies in zijn werk? Wie zijn dader en slachtoffer, wie kijkt er toe? Waarom moet je vooral veel praten met alle betrokkenen en hoe pak je dat aan?
  •        Online relaties en seksualiteit: Flirten, verleiden en experimenteren. Het gebeurt tegenwoordig ook allemaal online. 8% van de jongeren doet aan sexting. Wat wil en moet je als ouder weten en wanneer grijp je in?

Per module kan je video’s met getuigenissen van ouders én tieners bekijken. Ook worden er cijfers gegeven en tips om het veilig te houden online.  Nieuw is ook dat alle modules online beschikbaar zijn op de vernieuwde website www.veiligonline.be, zodanig dat ouders die informatie zoeken zelf met de tools aan de slag kunnen gaan.

 

Wist je dat… je je kan beschermen tegen aantasting van je reputatie via sociale media of mail?  eProtect is een rechtsbijstandsverzekering van ADMB waarmee je hulp krijgt bij reputatieschade, maar ook fraude met de bankkaart of problemen met online aankopen. Leden van de Gezinsbond krijgen bijna 24 euro spaarkorting. Lid worden kan hier.

Tags: , , , , , , , , , , , ,