Vorig jaar verrasten kinderen en jongeren ons door massaal op straat te komen en aandacht te vragen voor hun toekomst. Die wordt door de klimaatopwarming ernstig bedreigd. Dat ze daarnaast ook nog in sterk vervuilde lucht moeten opgroeien, bedreigt ook hun toekomstkansen. De Gezinsbond streeft daarom voor een kindnorm in klimaat.

Luchtverontreiniging vanaf het prille begin

Dat de kwetsbaarheid van kinderen voor luchtverontreiniging vanaf het prille begin start, weten we ondertussen al. De bewijzen nemen nog met de dag toe. Zo toonde vorig jaar professor Tim Nawrot en zijn onderzoeksteam van de UHasselt aan dat minuscule koolstofdeeltjes (black carbon) zelfs de placenta bereiken. Dat is bijzonder zorgwekkend aangezien de hersenen van de foetus dan nog niet door de bloed-hersenbarrière beschermd zijn tegen lichaamsvreemde stoffen.

Blootstelling aan luchtvervuiling tijdens de eerste levensjaren wordt ook gelinkt aan een minder goed functionerend werkgeheugen. Met name het Brain Development and Air Pollution Ultrafine Particles in School Children kortweg BREATHE-project, onderzocht de blootstelling van ruim 2.200 kinderen in Barcelona aan ultrafijnstof (PM2,5) tijdens hun prenatale periode en daarna in hun eerste zeven levensjaren. Deze studie stelde vast dat vooral blootstelling aan ultrafijnstof tijdens het vijfde en zesde levensjaar een negatieve impact had op hun werkgeheugen, vooral dat van jongens.

Link tussen klimaat en luchtvervuiling?

Klimaatopwarming en luchtvervuiling zijn twee verschillende problematieken, maar ze zijn ook aan elkaar gelinkt. Tien jaar geleden noemde het Britse medische vakblad The Lancet de klimaatopwarming ‘de grootste bedreiging van deze eeuw voor de wereldgezondheid’. In het eind vorig jaar verschenen countdown-down-rapport worden ruim veertig klimaatgerelateerde indicatoren land per land bekeken.

Tot die indicatoren behoort ook het aandeel van de bevolking dat getroffen wordt door bosbranden. De felle bosbranden in Australië zorgen sinds eind vorig jaar voor een sterk verminderde luchtkwaliteit in de grootsteden door hoge concentraties aan fijnstof. Die luchtvervuiling zorgt voor allerlei aandoeningen van de luchtwegen. Vooral kinderen, zieken en ouderen zijn er het slachtoffer van.

Hittestress

Maar ook het toenemende aantal hittegolven met recordtemperaturen zorgt voor een stijgend aantal hittedoden. Weliswaar zijn vooral oudere en zieke volwassenen hier de eerste slachtoffers, terwijl jonge kinderen vooralsnog minder vatbaar blijken voor hittestress. Tegelijk rukken er nieuwe ‘klimaatziekten’ op, zoals dengue of knokkelkoorts en voelen bacteriën verwant aan cholera zich kiplekker in warme en vochtige omstandigheden.

Ten slotte mogen we niet vergeten dat het overschakelen van fossiele grondstoffen naar hernieuwbare, klimaatvriendelijke energie, een flinke bonus voor de luchtkwaliteit oplevert. Stroomopwekking en mobiliteit zullen dan niet langer voor de enorme verborgen gezondheidskosten voor de samenleving verantwoordelijk zijn. Kinderen zullen als eersten van deze betere luchtkwaliteit kunnen genieten. En wat goed is voor hen zal het ook zijn voor iedereen.

Kinderen aan zet: ontdek de nieuwe kindnormen

Tien jaar geleden lanceerde de Gezinsbond de kindnorm in vier domeinen. Zo zet de gezinsorganisatie het beleid ertoe aan rekening te houden met wat kinderen minimaal nodig hebben en maximaal aankunnen. Kinderen zijn immers geen mini-volwassenen. Voor een nieuw beleidsproject werkt de Studiedienst aan andere kindnormen. Op zondag 22 maart 2020 kan je op ‘Kinderen aan zet’, ons gezinsfestival in het Oost-Vlaamse Deinze, de kindnorm mee komen beleven.

Deze bijdrage over klimaat verscheen eerder in De Bond en is het derde artikel in een reeks over de kindnorm. Lees ook het artikel over kindnorm en zorg en het artikel over de impact van reclame. Wil je er op zondag 22 maart met je gezin bij zijn? Ga dan een kijkje nemen op onze pagina over het gezinsfestival.

Gepubliceerd op: 31/01/2020