Veel mantelzorgers zijn ook nog eens aan het werk. Niet iedereen onderbreekt zijn job om zorg op te nemen, maar soms kan het wel nodig zijn. Hoe zit het dan met je verlofrechten als mantelzorger? Welke vormen van verlof zijn er? En wat zijn de criteria? We lijsten de mogelijkheden op en maken je wegwijs in deze toch wel complexe materie.

Wirwar aan verlofrechten als mantelzorger

Wil je als mantelzorger verlof nemen mét een uitkering? Dan heb je verschillende mogelijkheden, maar je moet er wel uit wijs raken. Werknemers in de privésector, zelfstandigen, en contractuelen en statutairen bij de federale en Vlaamse overheid: er is voor iedereen wel iets, ook voor wie arbeidsongeschikt is trouwens. Maar het is een wirwar.

LEES OOK > Heb ik recht op financiële steun als mantelzorger?

Je laat je dus best adviseren door je personeelsdienst of ziekenfonds. Ook de website van de RVA kan je wijzer maken. Hieronder geven we je alvast een beknopt overzicht van de voornaamste verlofrechten voor een mantelzorger.

1. Sociaal verlof (verlof om dwingende redenen)

  • Voor wie?
    Werknemers
  • Wat?
    10 dagen onbetaald verlof per jaar voor onverwachtse zorg voor een familielid in de eerste graad of voor een gezinslid. Het gaat alleen om onverwachtse gebeurtenissen. Een geplande operatie van een kind of familielid valt hier dus buiten. De Gezinsbond vraagt dat het sociaal verlof ook gebruikt mag worden voor geplande mantelzorgtaken waarvoor de werknemer een attest kan voorleggen, maar dat is nog geen wettelijk recht. Overleg erover met je personeelsdienst of je organisatie er toch mee akkoord gaat.
  • Hoe opnemen?
    Per dag of per halve dag
  • Financieel?
    Onbetaald, al blijven sommige werkgevers enkele dagen loon doorbetalen

LEES OOK > Wat is sociaal verlof?

2. Tijdskrediet met motief ‘ zorg voor een zwaar ziek gezins- of familielid’ of ‘palliatieve zorgen verlenen’

  • Voor wie?
    Werknemers in de privésector
  • Wat?
    51 maanden betaalde werkonderbreking om de zorg op te nemen van een gezinslid of dicht familielid, of voor iemand die lijdt aan een ongeneeslijke ziekte en terminaal is
  • Hoe opnemen?
    Volledige, halftijdse of 1/5de onderbreking
  • Financieel?
    RVA-vergoeding van 500 à 600 euro bruto per maand bij voltijdse onderbreking; gedurende 12 maanden kun je ook een aanmoedigingspremie krijgen van de Vlaamse overheid

3. Vlaams zorgkrediet

  • Voor wie?
    Vlaamse openbare sector
  • Wat?
    In totaal 18 volledige maanden verlof voor zorgtaken (of opleiding)
  • Hoe opnemen?
    Volledige onderbreking (18 maand), halftijdse onderbreking (30 maand) of 1/5de onderbreking (90 maand)
  • Financieel?
    Overheidsuitkering van 548,29 euro bruto bij voltijdse onderbreking; alleenstaanden met gezinslast krijgen een hoger bedrag bij deeltijdse opname dan tweeoudergezinnen

LEES OOK > Jonge mantelzorger Silke: ‘Het huis verlaten is moeilijk met een zieke ouder’

4. Verlof voor medische bijstand

  • Voor wie?
    Werknemers en Vlaamse en federale overheid
  • Wat?
    In totaal 12 maanden volledige of 24 maanden deeltijdse onderbreking voor bijstand aan een gezinslid of een dicht familielid bij zware ziekte of een medische ingreep, te verlengen tot 24 maanden (voltijds) of 48 (deeltijds) voor de zorg voor een -16’jarige ten laste als alleenstaande ouder; de behandelende arts beoordeelt per geval of de zorgnood in aanmerking komt voor dit soort verlof
  • Hoe opnemen?
    Volledige, halftijdse of 1/5de onderbreking op te nemen in periodes van 1 tot 3 maanden
  • Financieel?
    834,90 euro bruto per maand bij voltijdse onderbreking; gedurende 12 maanden kun je ook een aanmoedigingspremie krijgen van de Vlaamse overheid. Alleenstaande ouders jonger dan 50 hebben recht op een hogere uitkering bij 1/5de onderbreking

5. Loopbaanonderbreking

  • Voor wie?
    Contractuele en statutaire ambtenaren bij de federale overheid. Bij de Vlaamse overheid is het stelsel ‘uitdovend’; het is vervangen door het zorgkrediet (zie puntje 3 hierboven)
  • Wat?
    Elk federaal personeelslid heeft het recht op 60 maanden voltijdse en 60 maanden deeltijdse loopbaanonderbreking; dit is geen specifiek verlof voor mantelzorg
  • Hoe opnemen?
    Voltijds of deeltijds (met beperkingen voor statutaire) in periodes van 3 tot 12 maanden
  • Financieel?
    427 tot 508 euro per maand bij volledige onderbreking, afhankelijk van de leeftijd van de kinderen

6. Mantelzorgverlof voor zelfstandigen

  • Voor wie?
    Zelfstandigen in hoofdberoep, helper in hoofdberoep, meewerkende echtgenoot in het taxistatuut
  • Wat?
    Maximum 12 maanden onderbreking met uitkering voor zorg voor een gehandicapt kind of een ernstig ziek of palliatief gezinslid of dicht familielid
  • Hoe opnemen?
    Voltijds of deeltijds (minstens halftijds onderbreking) in periodes van 1 tot 6 maanden per aanvraag
  • Financieel?
    1291,69 euro per maand bij volledige onderbreking, of 645,84 euro bij minstens halftijds; bij minstens 3 opeenvolgende maanden volledige onderbreking ben je vrijgestel van betaling van sociale bijdragen met behoud van rechten

LEES OOK > Dossier: sandwichgeneratie

NIEUW! Mantelzorgverlof met erkenning als mantelzorger

  • Voor wie?
    Werknemers, overheidspersoneel en arbeidsongeschikten
  • Wat?
    1 maand voltijds of 2 maanden deeltijds verlof voor medische bijstand, aan te vragen na erkenning als mantelzorger type 2
  • Hoe opnemen?
    Voltijds, halftijds of 1/5de onderbreking
  • Financieel?
    834,90 euro bruto per maand voor werknemers; alleenstaande ouders jonger dan 50 hebben recht op een hogere uitkering bij 1/5de onderbreking

LEES OOK > Mantelzorgverlof: kom jij in aanmerking?

En dan nog…

Voor bovenstaande verlofrechten als mantelzorger heb je een attest nodig van de behandelende geneesheer van diegene wiens zorg je opneemt – behalve voor loopbaanonderbreking als personeelslid van de federale overheid.

Ook ouderschapsverlof en palliatief verlof behoren tot de mogelijkheden voor werknemers en overheidspersoneel, maar is bedoeld voor kinderen (ouderschapsverlof) of mensen in een terminaal zieke fase (palliatief verlof).

Daarnaast kun je als werknemer ook verlof zonder wedde opnemen. Hiervoor heb je wel het akkoord van je werkgever nodig, want dit is geen recht. Je bouwt ook geen pensioen of anciënniteit op tijdens dit verlof zonder wedde.

Met al je vragen over mantelzorg kun je steeds terecht bij één van de 6 erkende mantelzorgverenigingen van het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg. Ook op de site van de Gezinsbond kan je terecht voor de meest recente info over alle verlofmogelijkheden. Als lid van de Gezinsbond geniet je daarbovenop ook van gratis sociaal-juridisch advies.

Samen met het Kenniscentrum Gezinswetenschappen van hogeschool Odisee, Cense-Odisee en Loopbaanbegeleidingscentrum Emino- Kompas heeft de Gezinsbond in 2018 een project opgestart om deze sandwichgeneratie beter te ondersteunen. Het project loopt tot 2021 en wordt gesteund en gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds en de Vlaamse Overheid.

sandwichgeneratie: combinatielogo ESF

De Gezinsbond ijvert voor een betere ondersteuning van mantelzorgers. Volg ons ook op Facebook, Twitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten.

Gepubliceerd op: 12/11/2020, laatste update op: 13/11/2020

Tags: ,