Volgend jaar verandert er iets op de elektriciteitsfactuur: het capaciteitstarief wordt ingevoerd. Wat houdt dat in, en wat betekent het voor de kost van je verbruik?

Elektrificatie

De komende jaren willen we het gebruik van fossiele brandstoffen verminderen. Dat is beter voor het milieu, én het maakt ons minder afhankelijk van olie- en gaslanden. Een van de oplossingen is elektrificeren. Elektriciteit kunnen we immers duurzaam en lokaal opwekken.

Er komen dus steeds meer zonnepanelen, elektrische auto’s en warmtepompen. Maar die evolutie legt ook een grotere druk op het elektriciteitsnet. Voorlopig leidt dat niet tot problemen, maar in de toekomst zou het net op piekmomenten overbelast kunnen raken. Als we met z’n allen tegelijk onze auto opladen, bijvoorbeeld. Het capaciteitstarief moet dat voorkomen, door ons aan te zetten om ons elektriciteitsgebruik te spreiden.

LEES OOK > Help, mijn energiefactuur wordt onbetaalbaar

Ken je factuur

Je elektriciteitsfactuur bestaat uit heel wat onderdelen. Allereerst is er natuurlijk de stroomprijs, die gaat naar je leverancier. Toeslagen dienen onder meer om energiepremies te betalen. Dan zijn er nog heffingen, btw en openbaredienstverplichtingen (sociale kosten). En tot slot zijn er de nettarieven, waarmee transport en onderhoud op het net worden bekostigd.

De nettarieven waren tot vorig jaar goed voor ruim 40% van je totale factuur, maar door de explosieve stijging van de elektriciteitsprijzen is dat aandeel in 2022 gezakt tot 18%. Ze worden vooralsnog berekend op basis van hoeveel kilowattuur elektriciteit je verbruikt. Maar volgend jaar wordt dat tarief opgesplitst: iets minder dan de helft ervan (dus 10% van je totale factuurkost) zal voortaan worden berekend op basis van je piekvermogen, de maximale hoeveelheid stroom die je tegelijkertijd gebruikt.

Dat is het capaciteitstarief. De bedoeling is om hoge stroompieken duurder te maken. Verbruik je veel elektriciteit op hetzelfde moment, dan zal je factuur duurder worden. Spreid je je verbruik, dan betaal je minder.

Hoe werkt het capaciteitstarief?

Je digitale elektriciteitsmeter meet per kwartier hoeveel stroom je verbruikt. Dat is belangrijk, want een korte hoge piek telt dus niet mee. Gebruik je vijf minuten een waterkoker van 2000 watt, dan telt die maar voor 666 watt mee in de capaciteitspiek.

Het kwartier met het hoogste verbruik van de maand wordt je maandpiek. Het capaciteitstarief wordt berekend op basis van de gemiddelde maandpiek van een volledig jaar. Een eenmalige piek leidt dus niet direct tot een enorme verhoging in je tarief. Het komt erop aan om het hele jaar door slim te verbruiken.

LEES OOK > Op zoek naar de energievreters in je huis

Stijgt de factuur?

Gemiddeld mag de kost voor de consument niet veranderen. Heb je dus een normaal verbruik, dan zal de impact minimaal zijn. Er verschuiven wat kosten op je factuur, maar het eindtotaal blijft ongeveer gelijk.

Heb je een heel laag verbruik, dan betaal je nu weinig distributiekosten. Je zal voortaan waarschijnlijk meer moeten betalen, want het capaciteitstarief is een vaste kost. Er zit wel een plafond op: de meerkost blijft beperkt tot 20 à 100 euro per jaar.

Heb je momenteel een hoog verbruik, dan betaal je nu veel distributiekosten. Je zal waarschijnlijk minder betalen bij de invoering van het capaciteitstarief, op voorwaarde dat je je verbruik spreidt.

Wil je geregeld veel energievreters tegelijk gebruiken, dan kan dat je gemiddelde jaarpiek met één of twee kilowatt verhogen. Afhankelijk van je netbeheerder betaal je dan op jaarbasis 50 tot 100 euro meer.

Waar kun je op letten?

  • Spreid je verbruik. Vooral toestellen met een groot vermogen kunnen je maandpiek omhoog stuwen. Heb je een elektrische boiler, een warmtepomp of een elektrische auto, dan loont het om die niet tegelijk te gebruiken. Ook toestellen zoals de droogkast, de wasmachine en de oven zet je bij voorkeur niet op piekmomenten aan. Met een slimme sturing kan je de pieken automatisch afvlakken, en dat loont.
  • Heb je een digitale meter? Bekijk dan wat je maandpieken en kwartiervermogens zijn. Als je je verbruik een tijdlang opvolgt, kun je achterhalen welke toestellen bij jou thuis energie vreten op het verkeerde moment.
  • Je toestellen ’s nachts laten draaien levert je na de omschakeling naar het capaciteitstarief geen voordeel meer op, althans niet in Vlaanderen. Het nachttarief verwijnt namelijk. In Brussel blijft het wel nog minstens tot 2024 van kracht.
  • Heb je zonnepanelen? Dan doe je er sowieso al goed aan overdag energie te verbruiken, wanneer die het meeste energie produceren.

LEES OOK > Is investeren in zonnepanelen nog interessant?

Verschillende tarieven per streek

De capaciteitstarieven zullen variëren tussen de verschillende netgebieden, net zoals de bestaande nettarieven. Ze variëren van 38,6 euro per kilowatt (Fluvius Limburg) tot 55,5 euro per kilowatt (Gaselwest).

Huishoudelijke klanten in Vlaanderen hebben een gemiddelde maandpiek van 3,5 tot 4 kilowatt. De vaste kost zou dan rond de 175 euro per jaar liggen. Een kleine minderheid van de gezinnen zit boven de 6 kilowatt, of een vaste kost van ongeveer 300 euro per jaar.

Geen digitale teller?

Heb je geen digitale teller, dan betaal je een forfaitair minimumtarief, dat overeenkomt met een maandpiek van 2,5 kW. Dit varieert tussen 96,6 euro (Fluvius Limburg) en 138,7 euro (Gaselwest).

Je betaalt dan wel een iets hoger tarief voor het andere deel van het nettarief, dat gebaseerd blijft op je verbruik in kilowattuur. Voor de nieuwe tariefstructuur is een digitale meter dan ook vaak iets voordeliger dan een klassieke meter.

Meer info

Je vindt meer informatie over de omschakeling naar het capaciteitstarief op de website van de VREG, de Vlaamse energieregulator. Je kunt op de site ook een simulatie doen om de impact op je eigen energiefactuur te berekenen.

De Gezinsbond vraagt om de nettarieven, dus ook het capaciteitstarief, gelijk te trekken over heel Vlaanderen. Meer info via de website.

Volg de Gezinsbond ook op FacebookTwitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

 

Gepubliceerd op: 10/06/2022, laatste update op: 16/06/2022

Tags: ,