Ouderschapsverlof bestaat al een hele tijd, maar de regels om het nog flexibeler op te nemen zijn er nog niet zo lang. En niet iedereen kan gebruik maken van die extra flexibele regeling. De gezinnen die er wel van kunnen genieten, kunnen hierdoor werk en gezin nog beter combineren.

De mogelijkheden om ouderschapsverlof flexibel op te nemen zijn uitgebreid sinds 1 juni 2019. Het flexibel ouderschapsverlof geldt voor wie werkt bij een bedrijf in de privésector of bij een lokaal of provinciaal bestuur en sinds 1 augustus 2019 voor wie werkt bij de federale overheid.

Personeelsleden van de Vlaamse overheid kunnen sinds 1 oktober 2020 ook 1/10e ouderschapsverlof opnemen maar de andere flexibele regelingen die hieronder worden beschreven gelden voor hen nog niet. We vragen aan de Vlaamse overheid om dit ook voor hen in orde te brengen.

Flexibel ouderschapsverlof

Het flexibel ouderschapsverlof houdt in dat de regels rond het opnemen van het ouderschapsverlof worden versoepeld. Je kunt bijvoorbeeld een halve dag per week opnemen.

Voltijds en halftijds ouderschapsverlof kan voortaan voor kortere periodes aangevraagd worden. De minimale duur van voltijds ouderschapsverlof gaat van een maand naar een week. Halftijds ouderschapsverlof kan per maand opgenomen worden in plaats van gedurende minimaal twee maanden.

De ‘standaard’ opname van het ouderschapsverlof is een recht. De flexibele opname kan alleen met akkoord van de werkgever.

Wat is ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof geeft je als ouder het recht om een bepaalde periode minder of niet te werken. Je moet het verlof beginnen opnemen voor de twaalfde verjaardag van je kind. Als je kinderen hebt met een fysieke of mentale handicap van minstens 66% moet je ouderschapsverlof starten voor ze 21 jaar geworden zijn.

Tot en met 31 mei 2019 kon je ouderschapsverlof opnemen op 3 manieren:

  • 3 of 4 maanden lang niet werken (voltijdse onderbreking)
  • 8 maanden lang halftijds werken (halftijdse onderbreking)
  • 20 maanden lang 4/5de werken (1/5de onderbreking)

Wie voltijds werkt, kan zijn regime kiezen. Wie deeltijds werkt kan alleen ‘voltijds’ de loopbaan onderbreken. Lees alle details op de site van de RVA.

Waarom nog flexibeler ouderschapsverlof?

Op 1 juni 2019 werd het ouderschapsverlof nog flexibeler. In de eerste plaats was het de bedoeling om co-ouders tegemoet te komen.

Maar eigenlijk kan deze soepele regeling alle gezinnen de kans geven werk en gezin beter te combineren, op hun eigen manier en tempo.

Heb je recht op de nieuwe regeling rond ouderschapsverlof?

Het flexibel ouderschapsverlof zal (nog?) geen recht zijn, maar een gunst van de werkgever. Dat wil zeggen dat je het kunt aanvragen, maar dat je werkgever niet verplicht is om erop in te gaan. Het hangt, met andere woorden, af van de goodwill van de werkgever.

Dat de nieuwe regeling nog geen recht zal zijn, is jammer. Meer flexibiliteit heeft namelijk grote voordelen:

– het zorgt ervoor dat je niet meer verlof moet opnemen dan nodig

– omdat je je werk veel beter kunt combineren met je privéleven

Het is goed voor de kinderen, voor de ouders, voor de werkgevers, kortom: voor de hele samenleving.

Ouderschapsverlof aanvragen

De aanvraag voor ouderschapsverlof doe je bij de RVA met deze formulieren. Belangrijk is wel dat je bij een werkgever in dienst bent – zelfstandigen hebben hier dus geen recht op. In de periode van 15 maanden voor je aanvraag moet je minstens 12 maanden met een arbeidsovereenkomst verbonden zijn aan een werkgever.

Kan je werkgever (flexibel) ouderschapsverlof weigeren?

Je werkgever mag het gewone ouderschapsverlof niet weigeren. Hij kan het wel uitstellen, maar daar moet hij dan een gegronde reden voor hebben. Wat de werkgever dus wél kan weigeren, is de flexibele regeling.

Vanaf de datum van de verlofaanvraag tot drie maanden na het einde van het ouderschapsverlof ben je als werknemer beschermd tegen ontslag.

Is ouderschapsverlof financieel haalbaar?

Wanneer je ouderschapsverlof opneemt, heb je ook recht op een uitkering van de RVA voor de periode dat je verlof neemt. Die uitkering is forfaitair en wordt dus niet berekend in functie van je loon. Wie een kind heeft dat na 8 maart 2012 geboren is, heeft recht op nog een vierde maand verlof. Als je in de privésector werkt en een eenoudergezin vormt, kun je een vermeerdering van de uitkering krijgen, ongeacht welke vorm van ouderschapsverlof je kiest.

Interessant is ook dat je boven op de uitkering recht hebt op een aanmoedigingspremie van de Vlaamse Overheid, vanaf 1 september 2020 ook voor wie 1/10de ouderschapsverlof opneemt. Maar opgelet: dat geldt alleen voor wie in de privésector of in de socialprofitsector werkt.

Hoe vertel je op het werk dat je ouderschapsverlof wilt opnemen?

Je moet minstens twee maanden en ten hoogste drie maanden van tevoren je werkgever op de hoogte brengen. Dat kan per aangetekende brief of door de overhandiging van een brief. In die brief vermeld je de begindatum van het ouderschapsverlof.

Je moet uiterlijk op het ogenblik dat het verlof ingaat de documenten bezorgen waaruit blijkt dat je recht hebt op het verlof. Belangrijk is hier om duidelijke afspraken te maken. Er moet voldoende ruimte zijn om je vraag ter sprake te brengen en samen naar oplossingen te zoeken. Als er een gezinsvriendelijk beleid is, zal het ook gemakkelijker te aanvaarden zijn als je werkgever niet meteen op je vraag kan ingaan.

LEES OOK > Vraag & antwoord: tijdskrediet of ouderschapsverlof?

Volg de Gezinsbond ook op Facebook, Twitter en Instagram om op de hoogte te blijven van nieuwtjes en activiteiten. Lid worden van de Gezinsbond kan hier.

Gepubliceerd op: 22/05/2019, laatste update op: 07/10/2020

Tags: , , , , , , ,