Luisteren naar wat de bewoners willen en zoveel mogelijk met hun wensen en noden rekening houden. Die cultuur verwacht je in elk woonzorgcentrum, maar toch hoor je weleens andere verhalen. Het vernieuwde woonzorgdecreet – dat op 1 januari 2020 in werking trad – zet in elk geval volop in op de kwaliteit van wonen en leven in woonzorgvoorzieningen. Voor woonzorgcentra betekent dit dat ze voortaan ook regelmatig een familieraad moeten bijeenroepen. Open Kring in het West-Vlaamse Ardooie heeft daar al lang ervaring mee. Zorgcoördinator Greet Driessens vertelt.

 

Ambassadeurs van de familie

 

25 jaar geleden is jullie woonzorgcentrum al gestart met een familieraad. Waarom vinden jullie die inspraak zo belangrijk?

‘De familieraad heeft oog voor het welbevinden van alle bewoners. Met de suggesties, voorstellen of kritische reflecties die op dat overleg naar boven komen, kunnen we dan verder aan de slag. We zijn daar destijds mee begonnen op vraag van families van mensen met dementie. Maar vandaag richten we ons tot alle families.’

‘Per afdeling nemen er twee familieleden vier keer per jaar deel aan de familieraad. Zij zijn zowat de ambassadeurs voor alle andere familieleden. Ook de voorzitter is familie van een van onze bewoners. De thema’s die aan bod komen, zijn heel uiteenlopend. Dat gaat over de zorg, de maaltijden, de medicatie enzovoort, maar evengoed over moeilijkere onderwerpen als intimiteit bij ouderen.’

Hoe draagt de familieraad bij tot een grotere levenskwaliteit voor de bewoners?

‘Dat onze bewoners nu de kans krijgen om te eten op het tijdstip dat hen het best uitkomt, hebben we zonder twijfel te danken aan families die ons daartoe aangespoord hebben. Dat heeft zelfs geleid tot een aanpassing van de dienstroosters.’

‘In de media wordt zo vaak negatief bericht over het leven in onze woonzorgcentra. Maar hier heb je een totaal ander gevoel. Die warme en huiselijke sfeer, daar dragen we met de familieraad mee ons steentje toe bij. We krijgen veel inspraak en maken daar met de families ook echt gebruik van. Het zou mooi zijn dat we door dat Tubbe-model blijven zoeken naar mogelijkheden om elke bewoner zijn zegje te laten doen. En als ze straks een nieuw complex gaan bouwen, gaan we daar ook namens de families inbreng bij hebben. Dat is een heel mooie evolutie.’ – Bernice Naert, voorzitter familieraad Open Kring, Ardooie

‘Een ander voorbeeld is ons Fingerfood-project. Sommige bewoners kunnen niet meer zelf met mes en vork eten, maar soms lukt dat wel nog met de vingers. We laten onze kok hiervoor aangepast eten bereiden, een beetje zoals de hapjes die we kennen van op een receptie. Hoe dat hele proces verloopt, hebben een aantal families hier zelf uitgeprobeerd. Ik vind het ook boeiend om te zien hoe door de familieraad families elkaar onderling kritisch bevragen over onze werking.’

 

‘Lastige familie’

 

Naast inspraak is ook voldoende aandacht voor bewoners en hun familie actueel. En dan duikt daar het begrip ‘aandachtspersoon’ op.

‘In onze voorziening spreken we al lang over ‘aandachtspersonen’ voor onze bewoners. Je bent dan als zorgmedewerker bovenop je gewone dagtaak aandachtspersoon voor een of meerdere bewoners. Die extra aandacht versterkt de vertrouwensband met een bewoner en zijn familie.’

‘Maar hoe waardevol het ook is om met aandachtspersonen te werken, toch zijn we in de praktijk op een aantal beperkingen gestoten. Zo is een halftijdse medewerker nu eenmaal minder beschikbaar als aandachtspersoon dan zijn voltijdse collega. En we merkten dat andere collega’s – bijvoorbeeld van de logistiek – evengoed enthousiast waren om die extra aandacht voor een of meerdere bewoners op zich te nemen.’

‘Daarom hebben we onze werking met aandachtspersonen verruimd. Alle medewerkers dragen nu mee de verantwoordelijkheid om specifieke noden van bewoners te signaleren of aanspreekpunt te zijn voor de bewoner en zijn familie.’

Extra aandacht voor de bewoner, maar ook voor zijn familie. Hoezo?

‘We staan er niet altijd bij stil hoe ingrijpend de stap naar een woonzorgcentrum is. Voor de bewoner zelf natuurlijk, maar ook voor de familieleden. Een dochter of zoon komt vaak bij ons aankloppen met allerlei vragen over de zorg of van praktische aard. Ook daar maken we voldoende ruimte en tijd voor.’

‘Soms heeft de familie onze aandacht meer nodig dan de bewoner. Je zult ons trouwens ook niet meer zo snel over ‘lastige families’ horen spreken. We hebben het liever over ‘betrokken families’. We beseffen heel goed welke impact dat op familieleden heeft als hun moeder, vader, oma, opa… ernstig zorgbehoevend wordt.’

De rusthuiswijzer

In januari 2020 pakte Het Nieuwsblad uit met het ‘Grote rusthuisdossier’. Een week lang focuste de krant op de kwaliteit van de woonzorgcentra in Vlaanderen. Via de rusthuiswijzer kun je ook zelf nagaan hoe goed de voorzieningen voor ouderen in je buurt scoren. Welzijnsminister Wouter Beke belooft alvast deze legislatuur 40 miljoen uit te trekken om de woonzorgcentra betaalbaar te maken en 100 miljoen euro voor meer personeel.

Meer lezen

Foto: Jan Vande Vel

Nieuwtjes en activiteiten van de Gezinsbond meevolgen kan ook via Facebook, Twitter en Instagram.

Gepubliceerd op: 14/02/2020

Tags: ,