Je wordt ermee om de oren geslagen, de kinderen zijn met niks anders bezig – maar wat is het nu eigenlijk: sociale media? Zijn er dé sociale media? Wat doen ze, hebben we ze nodig en is dat niet gevaarlijk? Kortom, wat zijn sociale media?

Wat zijn sociale media: verzamelnaam

Hoewel er vaak gepraat wordt over ‘sociale media’ alsof het een groep is, is het eigenlijk een verzamelnaam voor alle websites waar iedereen, zonder of met minimale redactie, inhoud kan opzetten. Rechtstreeks contact met de andere gebruikers, interactie, reactie en uitwisseling van informatie staan hierbij centraal.

Er worden vijf soorten sociale media onderscheiden (momenteel). Stefaan Lammertyn licht ze uitgebreid toe in zijn boek ‘Alles met mate(n). Over sociale media en jongeren’.

Een korte samenvatting:

1. Blogs

Blogs zijn een soort online dagboeken of columns, meestal over een specifiek thema of onderwerp zoals opvoeding, mode of gezonde voeding. Iedereen kan deze volgen en lezers kunnen ook reageren.

Voorbeeld: inspiratie nodig als mama? Volg deze mamablogs en papablogs

2. Microblogs

Via een microblog kan je heel kort je mening of boodschap kwijt, soms in een beperkt aantal tekens. Het enige wat je hoeft te doen is je registreren en je kan beginnen. Je kan anderen ook volgen, zodat je hun berichten te zien krijgt. Een andere manier om content te vinden, is op basis van trefwoord of hashtag (herkenbaar door het ‘hekje’: #). Om berichten te zien, moet je je vaak registreren.

Voorbeeld: Twitter, Tumblr

3. Sociale netwerken

Deze term wordt vaak als synoniem gebruikt voor sociale media, maar zijn er eigenlijk maar een klein onderdeel van. Het belangrijkste kenmerk van een sociaalnetwerksite is dat je pas verbonden bent met iemand na een uitnodiging die moet aanvaard worden. Daarna is de relatie wederzijds: je bent vrienden/contacten van elkaar. Zelf een account aanmaken is dus een voorwaarde.

Voorbeeld: Facebook, LinkedIn

4. Media sharing

Deze sociale media zijn vooral bedoeld voor het uitwisselen van media, zoals foto’s, video’s of muziek. Video’s kan je meestal bekijken zonder in te loggen, voor de andere apps of sites moet je je wel registeren.

Voorbeeld: YouTube, Snapchat, Instagram, Pinterest

5. Locatie-apps

Locatie-apps zijn een specifiek soort sociale media waarbij je je locatie laat weten aan andere mensen door ergens in te checken. Door die check-in krijg je tips van je netwerk over wat er in de buurt is, bijvoorbeeld om lekker te eten of iets te gaan drinken. Deze applicaties gebruik je vanop een smartphone.

Voorbeeld: Swarm, Foursquare

Wat kan je doen met sociale media?

Sociale media gaan over interactie en delen: jij deelt informatie over jezelf, je leven, waar je bezig bent of wat je interesseert, en anderen reageren daarop. Bij  sociale netwerken kom je vanzelf ook meer te weten over je vrienden of contacten, bij andere media moet je actief op zoek gaan naar wat anderen vinden over een bepaald onderwerp.

Dat is meteen de grootste waarde van sociale media: de toegang tot informatie. Persoonlijke informatie van vrienden en familie, maar ook nieuws, analyses en meningen van anderen. Voor veel mensen maakt sociale media een deel uit van hun leven: het is een hobby, tijdverdrijf maar kan ook helpen bij schoolwerk, als je op zoek bent naar een expert of een publiek. In de klas kan het een manier zijn om leerlingen tegelijk mediawijs te maken én met leerstof te laten bezig zijn.

Voor tieners is het zelfs een cruciaal communicatiemiddel. “Andere tieners zijn de enige wezens die perfect begrijpen hoe ze zich voelen”, staat in Typisch Tieners.

“Sociale media geven tieners ook de kans om online te oefenen op offline contacten. Zo vergelijken tieners zich met leeftijdsgenoten, krijgen ze feedback op vragen die ze stellen en kunnen ze eigen meningen ventileren. Positieve online feedback geeft bijvoorbeeld een verhoogd zelfvertrouwen”, legt Lieve Swinnen uit in #Help, mijn kind leeft online.

“Online communicatie blijkt vaak uitgebreider en diepgaander dan face to face communicatie. Je voelt je minder geremd wanneer men je niet rechtstreeks aankijkt, je krijgt tijd om te reageren (je kunt eerst nadenken) en je moet niet onmiddellijk omgaan met reacties. Dat kan positief uitdraaien (je gaat meeleven, ondersteunen) of negatief (je reageert hard, kwetsend)”, aldus nog Swinnen.

Is dat niet gevaarlijk?

“Elk voordeel heb ze nadeel“, en dat is voor sociale media niet anders. Te veel gegevens vrijgeven, zoals adres en telefoonnummer, maakt dat je gegevens gestolen en misbruikt kunnen worden. Het is tegelijk een goede reden om je goed te informeren en je profiel af te schermen. Zet niks online dat niet over honderd jaar mag terug gevonden worden, en wees voorzichtig met je persoonlijke gegevens. Er bestaat wel zoiets als het ‘recht om vergeten te worden’, maar dat is best een lange procedure. Dat is ook een belangrijke les om mee te geven aan je kinderen!

Hebben we het nodig?

Ja en nee. Nee, omdat een leven zonder perfect mogelijk is. Maar tegelijk is steeds meer van onze maatschappij georganiseerd rond sociale media. Een event wordt aangekondigd op Facebook, breaking news weet je het eerst op Twitter en de vakantiefoto’s van je vrienden staan op Instagram.

Voor ouders komt er nog een extra aspect bij: je kinderen wegwijs maken en behoeden voor de valkuilen, kan enkel als je er zelf ook iets van kent.

“Voor jongeren is digitaal normaal en hun moedertaal. Het is hun wereld en daar moeten we mee leren omgaan. Onbekend maakt onbemind, zeggen ze. Als jij er niks van kent, dan gaan je kinderen ook niet snel bij je komen aankloppen als ze een probleem hebben. Zelf kende ik bijvoorbeeld niet veel van Snapchat, maar toen ik merkte dat die app zeer populair is bij tieners heb ik me geïnformeerd. Ik ben naast mijn zoon gaan zitten en hem hem gevraagd om mij uit te leggen hoe het werkt”, getuigt Stefaan Lammertyn in BOTsing 73 over Digitale Helden.

Nog niet helemaal overtuigd?

De Gezinsbond organiseert in samenwerking met Child Focus vormingen over veilig online. Bekijk hier waar er een in je buurt wordt georganiseerd. Op de website kan je via filmpjes te weten hoe andere ouders én de kinderen zelf omgaan met sociale media, gamen, privacy, online relaties en cyberpesten. Er is ook een stellingenspel, en er zijn tips te rapen.

De meest prangende vragen worden op de FAQ-pagina (Frequently Asked Questions of Vaak gestelde vragen) beantwoord.

Exclusief aanbod voor leden van de Gezinsbond:
wat is sociale media
#help mijn kind leeft online
Het boek #Help mijn kind leeft online van Lieve Swinnen en Stefaan Lammertyn kan je met 10 procent spaarkorting aankopen bij een Standaard Boekhandel in je buurt.
Daarvoor geef je deze bon samen met je lidkaart af aan de kassa voor het afrekenen. Je kan de bon ook uitknippen in De Bond van 22 september 2017.
Actie geldig tot 31 maart 2018.

 

 

 

 

 

Verder op de hoogte blijven? Dat kan…

Tags: , , , ,